• | | | | | | | | | | | | |

    Anna Alma Tadema

     

     

     

     

     

     

     

    Alma Tadema

    In Sir Edmund van zaterdag 21 januari 2017, bijlage bij de Volkskrant, las ik in de reeks artikelen van Wieteke van Zeil ‘Je gaat het pas zien als je het door hebt’ (citaat van Johan Cruijff, 12 jaar toen hij zijn vader verloor) ‘Verstoorde idylle’.

    Wieteke van Zeil bespreekt in ‘Verstoorde idylle’ het portret van Anna Alma Tadema dat haar vader – de beroemde Nederlands-Engelse schilder Lourens Alma-Tadema 1836-1912 – in 1883 schilderde van zijn 15 jarige dochter Anna Alma Tadema (1867-1943).

    Anna Alma Tadema

    Anna Alma Tadema verloor als kind van twee haar moeder.
    In het artikel gaat het de auteur om de ketting die Anna draagt (wie weet welke betekenis deze ketting voor de15-jarige Anna had???).

    Zelf werd ik vooral getroffen door het meisje op dit portret.
    Wat een eenzaamheid voel ik bij dit portret.
    Wat een totaal niet weten hoe het verder moet.

    Zelfportret

    Anna, zelf ook vaardig schilderes, schilderde een zelfportret.

     


     

     

     

    In ons hoekje

    In 1873 schilderde hun vader ‘In ons hoekje’.
    Op dit schilderij zie je Anna en haar twee jaar oudere zusje Laurense.

    Geschilderd verhaal van twee meisjes die als twee- en als vierjarige hun moeder verloren.

     

     

     

  • | | | | | | | | | | |

    William en zijn moeder Diana

     

     

     

     

     

     

    Zojuist krijg ik een bericht uit België toegestuurd, dat ik graag met je wil delen.

    Het (werk)jaar heeft zich ook op gang getrokken bij de koningshuizen. De Britse prins William heeft gisteren een bezoek gebracht aan het Child Bereavement Centre, dat één jaar bestaat. Het centrum biedt steun aan gezinnen die getroffen worden door een overlijden of aan kinderen die rouwen. William was opvallend openhartig en deelde zijn verdriet.
    “Ik was heel kwaad en kon er niet over praten”, zei hij over de dood van zijn moeder, Diana.

    De hertog en hertogin van Cambridge, William en Kate Middleton, werkten gisteren
    voor het eerst dit jaar samen een koninklijke opdracht af. Ze legden hun oor te luisteren bij het Child Bereavement Centre in Newark (Nottinghamshire). Het bezoek ligt het koppel na aan het hart, want William verloor zijn moeder Diana in de zomer van 1997 bij een ongeluk in Parijs. De prins was toen amper 15 jaar.

    Praat jij over jouw papa? Praten is heel, heel belangrijk.

    William nam zijn tijd, zette zich aan tafel bij verschillende gezinnen. Eén gesprek was dat met Lorna Ireland die met haar zoon Shinobi (12) naar het centrum gaat. Shinobi verloor zijn grootmoeder en doopmeter. Lorna was onder de indruk van de openhartigheid van William.
    “Ik was heel kwaad en kon er niet over praten”, wist de prins te vertellen over de dood van zijn moeder.

    William troostte ook Aoife, een meisje dat rouwt om haar vader die zes jaar geleden aan pancreaskanker stierf.
    “Ik was ook jong toen mijn moeder stierf. Praat jij over jouw papa? Het is heel, heel belangrijk om erover te praten”, gaf hij als advies mee.
    Aoife vertelde later aan de aanwezige pers dat ze blij was dat er “anderen zijn die haar begrijpen”.

    William is al sinds 2009 beschermheer van de organisatie Child Bereavement. Hij zet zijn schouders onder praktisch alles wat met de mentale gezondheid van de Britse jeugd te maken heeft. Het is een van zijn prioriteiten. De organisatie werd gesticht in 1994 onder de vleugels van Julia Samuel, een van de beste vriendinnen van wijlen Diana. Julia was aanwezig toen William en Kate op bezoek kwamen. Het weerzien was hartelijk. Julia is doopmeter van Williams zoontje, prins George.

  • | | | | | | | | | | | | |

    When a grandparent dies

     

     

     

     

     

     

    When a grandparent dies.
    A kids own remembering workbook for dealing with Shiva and the year byond
    geschreven/samengesteld door Nechama Liss-Levinson.

    Herdenken

    Een paar dagen geleden schreef ik over de herdenking van vriendin/collega Marijke. Vanzelfsprekend kwam ook de jarenlange samenwerking van Marijke en mij in mijn gedachten terug. Zoals bijvoorbeeld in De reis van je leven, de biografische cursus die we een aantal keren eens paar jaar aanboden op Terschelling.
    Ook dat doet herdenken met je: er komen herinneringen terug.

    Boek

    Ook moest ik weer heel sterk denken aan het bijzondere boek dat ik jaren geleden op aanraden van een vriendin kocht.
    Het boek When a grandparent dies.
    When a grandparent dies is een boek op prentenboek-formaat. Geschreven en samengesteld door de Amerikaans-Joodse Nechama Liss-Levinson.
    Dit werkboek neemt het kind mee in de joodse rouw-cultuur van Shiva, Kaddish en de rouwrituelen op joodse feestdagen gedurende het eerste jaar van rouw.

    Plaats

    Het kind krijgt, aan de hand van dit werkboek,
    een plaats in de gebeurtenissen rondom de dood van de grootouder,
    wordt vertrouwd gemaakt met dood en verlies,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de familie,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in het leven,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de joodse cultuur.

    Het kind als nabestaande werkelijk als mens gezien.
    Als mens in klein-formaat.
    Maar wel als mens.

    Er gaat een wereld voor je open

    Er gaat een wereld voor je open met dit boek.
    Een wereld waarin tijd wordt genomen
    voor het kind;
    voor de mens;
    voor de verloren mens;
    voor de medemens;
    voor rouw;
    voor rituelen;
    voor traditie.

    Een wereld die wij – haastige westerlingen – eigenlijk niet meer kennen.
    Onze wereld van de haastige rouw.
    Van de verwerkdwang.
    Van ‘er zo snel mogelijk vanaf moeten’.
    Van de veerkracht-maffia.

    When a grandparent dies

    Dit (werk)boek is een prachtige gids voor ieder die zich afvraagt wat goed is om te doen met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.
    Voor ieder die zich afvraagt hoeveel wij, in onze westerse geseculariseerde samenleving, zijn kwijtgeraakt als het gaat om zorgvuldigheid bij rouw.
    Voor wat we kunnen doen – werkelijk kunnen doen – met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.

    ISBN

    ISBN-10: 1-879045-44-3
    ISBN-13: 9-781879045-44-6

     

  • | | | | | | | | | | | | | |

    Achterkant

     

     

     

     

     

     

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Je leest het vaak: rouw is de achterkant van liefde.
    Of, zoals afgelopen week, naar aanleiding van het NPO-programma Kijken in de zielRouw is de omgekeerde vorm van verliefdheid.
    Een heel beperkte opvatting van rouw, in mijn optiek.
    Want wat als niet liefde maar boosheid, verdriet en woede je verbonden heeft met de persoon die er niet meer is?

    Niet omzien in wrok

    Rouw dus na het verlies van iemand
    die jou niet heeft gegeven wat je nodig had,
    die jou heeft afgewezen,
    die jou heeft miskend,
    die jou heeft gebruikt,
    die jou heeft misbruikt,
    die jou heeft verraden.
    Rouw die vele malen groter, pijnlijker en ingewikkelder kan zijn dan rouw na het verlies van een geliefd iemand.
    Wil je niet je leven spenderen aan wrok, dan is het belangrijk dat je in beweging komt!

    Volwassen-perspectief

    Rouw als achterkant van liefde is ook rouw gezien vanuit het perspectief van de volwassene.
    Maar hoe zit dat met het kindperspectief?

    Kind-perspectief

    In de workshops Verlaat Verdriet laat ik het altijd zien: het kindperspectief.
    De loyaliteit van kinderen naar de ouder(s).
    Geen enkele verbinding tussen levende wezens is zo sterk als de loyaliteit van kinderen naar hun ouder(s).
    Die gevoelens van loyaliteit stoppen niet na het onomkeerbare verlies van de ouder (ruptuur!).
    Alleen de ontvanger is er niet meer.

    De achterkant van loyaliteit

    Wel een achterkant dus.
    De achterkant van loyaliteit.

    De achterkant van loyaliteit is leegte.
    De achterkant van loyaliteit is eenzaamheid.
    Innerlijke eenzaamheid.

    Innerlijke eenzaamheid

    Innerlijke eenzaamheid: één van de grootste Verlaat Verdriet-thema’s die ik ken.
    Een thema met een enorme impact op het hele leven van Verlaat Verdriet-ers.
    Een thema dat nog veel te vaak niet gezien, laat staan erkend wordt (‘Er zijn zoveel mensen eenzaam in Nederland Titia. Het is het thema van onze tijd. Dat weet je toch zelf ook wel?‘ kreeg ik laatst weer eens te horen. Deze keer van iemand die geacht wordt heel erg veel te weten van verlies en rouw).

    Verlate rouw

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Betreft deze innerlijke eenzaamheid ook jou?
    Dan is het belangrijk dat ook jij in beweging komt.
    Tegen jou wil ik de woorden zeggen van Clarissa Pinkola Estés uit haar boek De ontembare vrouw:

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Symposium ZEER

    Symposium ZEER op 13 mei 2017 biedt jou de gelegenheid
    ervaringsgenoten te ontmoeten,
    je te verbinden met mensen die, net als jij, weten hoe het voelt,
    met hen te delen wat met andere mensen vaak zo moeilijk te delen is,
    om nieuwe moed en kracht op te doen.

    Je bent van harte welkom op 13 mei 2017!