• | | |

    VPRO op 11 juli 2024: Vroeg verloren; met Liesbeth Rasker

    DoorTitia Liese

    Vandaag kreeg ik het verzoek van Hazazah Pictures onderstaand artikel te delen in mijn Verlaat Verdriet-netwerk.

    Artikel Hazazah Pictures

    Een intieme verkenning van rouw en herinnering

    Op donderdag 11 juli 2024 gaat de aangrijpende documentaire Vroeg verloren in première op VPRO. Deze 55 minuten durende film, geregisseerd door Tessa Louise Pope en geproduceerd door Hazazah Pictures in co-productie met VPRO, belooft een diepe en persoonlijke blik op de impact van verlies.

    Een persoonlijk verhaal over rouw

    Vroeg verloren volgt het verhaal van journalist en influencer Liesbeth Rasker, die op 10-jarige leeftijd haar moeder verloor. Liesbeth neemt ons mee op haar reis door de herinneringen aan dit verlies, waarbij ze onderzoekt hoe dit haar leven heeft gevormd. Hoe ervoer ze het verlies van haar moeder als kind? Waar blijft de liefde na zo’n groot verlies en welke copingstrategieën ontwikkelen zich? De film biedt een ontroerend inzicht in rouwverwerking en toont hoe anderen met vergelijkbare ervaringen omgaan.

    De documentaire is niet alleen een persoonlijke reflectie van Liesbeth, maar ook een universeel verhaal over rouw en herstel. In Vroeg verloren gaat Liesbeth in gesprek met verschillende lotgenoten en gezinsleden, elk met hun unieke manier van omgaan met verlies. Door deze gesprekken biedt de film een breder perspectief op rouwverwerking en toont het dat iedereen zijn eigen pad bewandelt in het verwerken van een groot verlies.

    Vroeg verloren

    Vroeg verloren is een film die niet alleen ontroert, maar ook inzichten biedt in een onderwerp dat vaak moeilijk te bespreken is. Het laat zien hoe je een band kunt behouden met een overleden dierbare en welke uitdagingen je later in het leven kunt tegenkomen na zo’n groot verlies. Voor iedereen die ooit met rouw te maken heeft gehad of iemand kent die een groot verlies heeft meegemaakt, biedt deze documentaire herkenning, troost en nieuwe inzichten.

    Must see

    Een must-see voor iedereen die geïnteresseerd is in de menselijke ervaring van rouw en herstel. De film biedt een unieke kans om te zien hoe mensen omgaan met verlies en hoe herinneringen ons kunnen helpen helen.

    Datum & tijd: donderdag 11 juli 2024, NPO2, 22.10 uur
    Regie: Tessa Louise Pope
    Producent: Hazazah Pictures
    Omroep: VPRO

    Lees meer

    Vroeg verloren

    Boeken van Verlaat Verdriet-deskundige Titia Liese

  • | |

    Dochter van twee Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Vorige week op Terschelling ontmoette ik Alberta. Meer dan tien jaar geleden was Alberta deelneemster aan de biografische cursus De reis van je leven op Terschelling die ik indertijd gaf, samen met ritueelbegeleidster Marijke Serné.

    Vader

    Alberta, nu 70+, verloor niet zelf jong een ouder, maar is de dochter van twee Verlaat Verdriet-ers. Haar vader verloor als heel jong kind zijn vader. Hij bleef achter met zijn moeder en zijn broertje. Abrupt werden beide nog zo jonge kinderen uit huis geplaatst. De vader van Alberta kwam terecht in een liefdeloos, hardvochtig pleeggezin waar hij opgroeide tot een zwaar beschadigde, kwetsbare en emotioneel gehandicapte man. Zijn moeder en zijn broertje heeft hij nooit meer gezien.

    Moeder

    Haar moeder verloor als heel jong kind haar moeder. Ze werd geboren in een samengesteld gezin waar al eerder ingrijpende verliezen waren geleden. Na de lagere school moest haar moeder als dienstmeisje de kost verdienen. Ook zij was zwaar beschadigd, emotioneel instabiel, met een kwetsbare fysieke gezondheid.

    Alberta

    Na de geboorte van Alberta volgden in rap tempo nog zes andere kinderen. Zoveel mogelijk kinderen, was de mening van de pastoor. De kwetsbare geestelijke en fysieke gezondheid van de moeder, die haar ongeschikt maakten om zo’n groot gezin te runnen, was van ondergeschikt belang. Haar moeder leunde zwaar op Alberta, haar oudste kind. Vanaf haar aller-vroegste jeugd werd Alberta belast met taken die ze helemaal niet aankon.

    De reis van je leven

    In de week van De reis van je leven was me al duidelijk geworden hoezeer Alberta had geleden als kind van twee zwaar beschadigde Verlaat Verdriet-ers. Hoeveel invloed dat heeft gehad op haar moeizame leven. ‘De reis van je leven is voor mij het begin geweest van mijn zoektocht. De zoektocht naar ‘wie ben ik eigenlijk’ vertelt Alberta me als ik haar spreek op Terschelling. ‘Wie was mijn vader? Wie was mijn moeder? En wie ben ik? Meer dan tien jaar heb ik gewerkt om de puzzelstukjes bij elkaar te zoeken. In de loop van die jaren schreef ik aan mijn verhaal. Mijn levensverhaal. Wil je het lezen?’

    Terug van Terschelling vind ik het boek van Alberta in mijn brievenbus. Ik ben gaan lezen. Herken haar verhaal uit De reis van je leven. Haar moeizame leven. Lees over de helende werking van de puzzelstukjes die in elkaar zijn gelegd. Die woorden hebben gekregen. Betekenis. ‘Ik had niet durven hopen dat het werken aan de verhalen me zo zou helpen en me zoveel moois zou brengen’ schrijft Alberta in haar nawoord.

    Lees meer

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving, blz 181 e.v.
    Bestellen 

    NB

    In verband met de privacy is dit bericht met aanpassingen geanonimiseerd.

  • | | |

    De vlamberken, roman van Lars Mytting

    DoorTitia Liese

    De vlamberken

    ……  ‘En jij?’ vroeg de dominee. ‘Hoe ga jij het verwerken?’ Ik slikte. Besefte dat er in je leven een paar van dit soort keerpunten komen, dat je naar het wolkendek staart en jezelf belooft dat van nu af aan alles anders gaat worden. Maar ook de meest rigoureuze voornemens vervagen na verloop van tijd, zodat je de belofte moet afleggen terwijl het nog pijn doet. Mijn hoofd en de macht der gewoonte duwden me in de richting van mijn opa, waardoor ik ook een zoutpilaar zou worden. Maar mijn lichaam wilde iets anders. Dat wilde ontreddering en huilbuien, bliksemflitsen en doldrieste daden, al was het alleen maar om te laten zien dat ik niet zo afgestompt en gevoelloos was als hij. Want ik besefte dat wat ik het allermeest miste, het voelen van een echt gemis was……

    blz 101/102

    Grote, onbeantwoorde vragen

    In de herfst van 1971 komt een Noors echtpaar om het leven in een bos in Frankrijk. Hun driejarige zoontje Edvard blijft ongedeerd en groeit op bij zijn grootvader op een afgelegen boerderij in Noorwegen. Wanneer deze twintig jaar later overlijdt, blijft Edvard alleen achter, met grote, onbeantwoorde vragen. Wat deden zijn ouders in dat afgesloten bos, en was het toeval dat ze op een oude gasgranaat uit de Eerste Wereldoorlog stapten? En wie heeft die prachtige doodskist gestuurd voor zijn grootvaders begrafenis. Een ongekend staaltje vakmanschap, gemaakt van een houtsoort die niemand ooit heeft gezien? Zijn zoektocht naar antwoorden voert Edvard van Frankrijk naar de Shetland-eilanden. Naar de duistere krochten van zijn familieverleden, dat nauw verbonden is met de grote Europese tragedies van de twintigste eeuw.

    .…  Hanne kwam naar mij toe en nam mijn hoofd tussen haar handen. ‘Arme jongen,’ zei ze. ‘Het is je niet eens aan te zien.’ ‘Ik voel het anders wel’, zei ik. ‘Ergens diep in mijn middenrif.’ ‘Maar je lijkt net als anders. Misschien had je al zoveel pijn in je dat er geen plek is voor meer.’ Dat had ik nodig. Ik rukte me los en ging met mijn hoofd tegen de muur zitten huilen. Het welde op als uit een overstroomde kelder. Hoe zou het geweest zijn als ik iemand had gehad? Wat voor man zou ik geworden zijn met ouders, misschien broers en zussen, met jonge mensen om me heen, familie met wie ik mijn tijd wilde doorbrengen? 
    Mijn handen en voeten maakten geen deel meer uit van mijn lichaam. Ik had het gevoel alsof ik een reusachtig hart was, een zwellende, vormeloze homp die tranen naar buiten pompte die daar twintig jaar op hadden moeten wachten …… 

    blz 61/62

    Bestellen

     De vlamberken 

  • | |

    Het is nooit te laat voor verlate rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Ik was 6 jaar toen mijn moeder overleed, ik ben nu 77. Ik heb er mijn hele leven naar verlangd dat er ergens iemand zou zijn die zou begrijpen wat het verlies van mijn moeder voor mij heeft betekend. Nu lees ik iets over u in het nieuwe PLUS-Magazine van juni 2024. Wat ben ik blij dat u bestaat. Wat ben ik blij dat er een woord voor bestaat. Verlaat Verdriet.’

    Afgelopen maandag was ik onderweg in de trein voor een lange reis naar het zuiden. Er kwam een tekst in me op over leeftijd. Over bestaande, hardnekkige ideeën over leeftijd als je ouder wordt. De tekst had ik al snel geschreven. Maar het begin lukte me maar niet. Tot ik vanochtend een Verlaat Verdriet-ster aan de telefoon had. De 77-jarige Verlaat Verdriet-ster die me vertelde dat ze een leven lang elke dag haar moeder had gemist. Dat ze een moeilijk leven had gehad. Dat ze altijd heeft verlangd naar iemand die zou kunnen begrijpen wat ze zegt. Die eindelijk in PLUS-Magazine leest over jong ouderverlies. Over Verlaat Verdriet.

    Een leven te winnen

    Zelf was ik 40+ toen de onderwijsbaan die ik ruim tien jaar had ophield te bestaan. Veertig plus. Geen baan meer. En geen idee wat ik wilde met mijn leven. Wat ik kon. Welk doel ik had. Ik had zoveel goed te maken in mijn leven. Te herstellen. Daarna zoveel in te halen. Angsten te overwinnen. Twijfels aan mijzelf te overwinnen. Altijd moe. Mist in m’n hoofd. Altijd pijn in m’n lijf. Alcohol afhankelijk. Altijd het gevoel dat er zoveel meer in mij zat dan eruit kwam. Ik had een leven te winnen.

    Ik kreeg een uitkering. Schaamte, vermengd met blijdschap. Afhankelijk van een uitkering. Maar eindelijk tijd en de ruimte om met mezelf aan de slag te gaan. Stap na stap werkte ik aan mijzelf. Overwon mijn angsten. De twijfels aan mijzelf (ahum – behalve soms). Ging drie keer door een traject met borstkanker. Ik stopte met de alcohol. Met roken. Ging stap na stap mijn lijf, dat zo op slot had gezeten, activeren. Eerst door trouw wekelijks yogalessen te volgen. Later met vrijwel dagelijks een rondje sporten. Ik overwon mijzelf. (nog hoor ik mijn vader lang geleden zeggen, vrij naar Spreuken 13.32: ‘Wie zichzelf overwint, is sterker dan hij die een stad inneemt.’) Ik gaf hem gelijk. Wie zichzelf overwint …….  Mijn leven veranderde. Ikzelf veranderde. Werd 50 jaar. Zestig jaar. Zeventig jaar.

    Het is nooit te laat voor verlate rouw

    Waarmee ik maar wil zeggen, zeker aan alle 50+ Verlaat Verdriet-ers: laat je niet verleiden tot negatieve oordelen over leeftijd. Hou op met denken dat alle pijntjes van nu ‘de leeftijd’ zijn. Stop met die negatieve oordelen jezelf een oud wijf te vinden. Een ouwe uitgerangeerde man. Niet morgen, maar nu. Na jaren van stilstand waarin je er niet in slaagde je potentie waar te maken. Waarin je altijd het gevoel had beneden je maat te functioneren. Je jezelf klein en onopvallend hield uit angst je teveel te manifesteren, en vervolgens afgewezen te worden. Van jaren niet het gevoel gehad te hebben ertoe te doen. Of waarin je er in slaagde je potentie waar te maken ten koste van je gezondheid. Letterlijk met pijn en moeite. In beide gevallen nooit van je leven te kunnen genieten. Het is nooit te laat voor verlate rouw.

    Een boom planten

    De beste tijd om een boom te planten is twintig jaar geleden. De tweede beste tijd is nu (Chinees spreekwoord).

    Lezen

    PLUS Magazine juni 2024

    Citaat

    Het citaat van het 6-jarige meisje dat haar moeder verloor is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster.