• | |

    Angst mijn vader voorgoed te verliezen

    DoorTitia Liese

    ‘Eindelijk durf ik het onder ogen te zien.’
    Aan het einde van de workshop kijkt een van de deelnemers ons wat onzeker aan. Of eigenlijk moet ik zeggen: wat onwennig aan.
    ‘Nu durf ik het eindelijk onder ogen te zien. Al die therapieën die ik in mijn leven heb gevolgd. (En dat waren er heel wat). Aldoor weer. Met volle inzet. Maar nu weet ik: eigenlijk altijd met de bedoeling niet te hoeven doen wat ik moest doen. De dood van mijn vader onder ogen zien. Zijn dood accepteren. Te voelen wat ik moest voelen.
    Nu begrijp ik eindelijk waarom ik dat deed. Altijd ben ik bang geweest mijn vader voorgoed te verliezen. Altijd ben ik bang geweest dat ik hem dan voorgoed kwijt zou raken.’

    Om de hete brij heen draaien

    Zelf herken ik wat deze Verlaat Verdriet-er zegt. Ook in mijn eigen verlate rouwproces kwam het moment waarop ik me dat realiseerde. ‘Al die therapieën die ik in de afgelopen jaren heb gevolgd, hebben er vooral voor gezorgd dat ik eindeloos om de hete brij heen kon blijven draaien. Te voelen wat ik moest voelen. De angst mijn moeder voorgoed kwijt te raken als ik haar dood zou accepteren.’

    Lezen

    Jaren geleden las ik het boek Uit de tijd vallen van de Israëlische schrijver David Grossman. David Grossman verloor zijn zoon Uri in een van de Israëlische oorlogen. Hij weigerde het rouwproces om zijn zoon aan te gaan. Het verlies van zijn zoon te accepteren. Uit angst zijn zoon voorgoed kwijt te raken.

    Opnieuw verbonden

    Totdat deze vader volkomen vast liep. Niet anders meer kon dan te gaan rouwen om het verlies van zijn zoon.

    Hij raakte zijn zoon niet voorgoed kwijt.
    Integendeel.
    Hij verbond zich opnieuw met zijn zoon.
    Met de zoon die heeft geleefd.

  • | |

    Als ik het alleen moet doen, dan doe ik het alleen

    DoorTitia Liese

    Goed gedaan, jongen

    Een vakantieweek op Terschelling. In onze Aquamarijn. Jongetje van acht. Zijn moeder. En ik.
    Ik zie jongetje van acht gaan. Naar zelfstandigheid. Zelfredzaamheid. Zelfvertrouwen. Naar ZELF.
    Hoe jongetje van acht ’s ochtends vroeg goedgehumeurd z’n bed uitkomt. ‘Ik ga croissantjes halen.’ Z’n portemonnee tevoorschijn haalt. Geld telt. De deur uitwandelt. Tien minuten later terugkomt met z’n croissantjes.
    ‘Goed gedaan, jongen.’

    Bemoediging

    Z’n plek zoekt in de groep kinderen op de camping. Z’n teleurstelling. Pijn. Onzekerheid. Boosheid als dat niet allemaal zomaar – vanzelf – gaat. Ik hoor z’n moeder. Hoe ze jongetje van acht opvangt. Geruststelt. Troost. Bemoedigt. Laat zien wat zijn eigen rol hierin is.

    Alleen

    Amper acht was ik toen ik mijn moeder verloor. ‘Wat heb je als je acht bent je moeder verschrikkelijk hard nodig’ realiseer ik me bij de ervaring van deze vakantieweek op Terschelling.
    Kinderen van acht – zoals ikzelf indertijd – die de deur in hun ziel dichtgooien als ze hun ouder verliezen. ‘Als ik het dan alleen moet doen, dan doe ik het wel alleen.’

  • | |

    Schuldgevoel: extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Extra complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. Nieuwe inzichten. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Schuldgevoel 

    ‘Mijn moeder overleed tijdens mijn geboorte. Ik ben de jongste van vijf kinderen. Ik probeer altijd me niet schuldig te voelen aan haar overlijden. Rationeel weet ik dat ik me niet schuldig hoef te voelen. Maar het is er wel. Al mijn leven lang probeer ik me zo klein mogelijk te maken. Vrouw, 54 jaar, verloor haar moeder bij haar geboorte. Haar moeder werd 32 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    De levenslange invloed van het vroege verlies van je ouder(s)

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • | | |

    Resultaatgericht, of juist onderzoeksgericht?

    DoorTitia Liese

    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Toekomst

    De moderne mens leeft in de lineaire tijd. En in de cultuur van de lineaire tijd.
    De tijd van verleden, heden en toekomst. De cultuur van de lineaire tijd is sterk toekomstgericht. ‘Wij’ moeten altijd verder. Naar de toekomst. Altijd iets achter ons laten. ‘De stip op de horizon’. En we knikken graag en braaf ‘ja’. Deze manier van denken kennen we. Maar al te goed.

    Vooruitgang

    De afgelopen eeuwen is sprake geweest van een explosieve vooruitgang. Technisch kunnen we meer dan ooit. Dat heeft ons het idee gegeven dat alles maakbaar is. Het heeft ons verregaand resultaatgericht gemaakt. ‘Fixen’ heet dat.

    Rouw kent geen tijd

    Zie: Lineaire en circulaire tijd 

    Rouwverwerken

    De lineaire manier van leven en denken is van grote invloed geweest op de manier waarop we in de afgelopen decennia om zijn gegaan met rouw. Rouwen is een maakbaar proces geworden. Een proces met een (ongewenst) begin. En een (gewenst) einde. Een proces dat je kunt ‘fixen’. Dat je moet fixen.

    Rouwen

    Rouwen betekent je opnieuw verbinden met het leven na een ingrijpend, levens-veranderend verlies.

    Rouw kent geen tijd

    Verlate rouw

    Verlate rouw na jong ouderverlies neemt daarin een heel eigen plek in. Met een hele eigen dynamiek.
    Een verlaat rouwproces is een proces dat sterk onderzoeks-gericht is.
    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Rouw kent geen tijd