Op 3 augustus, de verjaardag van Juliette, ben ik eigenlijk meestal op Terschelling en dus niet op haar verjaardag. Dit jaar kan ik wel bij haar zijn, en ik wil het ook graag doen. Toen ik haar vorige week belde om te vragen op welk moment ik naar haar toe zou komen, vroeg ze me of het ook goed zou zijn als ze naar mij toe zou komen. Ja, natuurlijk, kan dat. We hebben afgesproken dat ik ook M. en M. uit zou nodigen om samen te BBQ-en. Juliette kent M. en M. Helaas begint het te regenen op het moment dat we de BBQ aan steken en het regent door totdat we klaar zijn. Maar mijn huis biedt altijd mogelijkheden voor alles, dus komt het ook vanavond toch nog zo goed mogelijk.
Dochters
Een van de hele mooie bij-effecten van mijn Verlaat Verdriet-werk zijn de dochters die zich in de loop van de jaren aan hebben gediend. Zoveel keren als moeder geadopteerd zijn, da’s toch een hele eer. Ik heb er in het afgelopen voorjaar, toen ik net uit het ziekenhuis kwam, zo van genoten. M. en J. in mijn huis, die liepen te redderen, en te doen. Mij verzorgen, bezoek ontvangen, de tuin verzorgen, koken, al heb ik het toen wel mee gemaakt in de mist van morfine – zowaar echte dochters in mijn huis! En nu een nachtje met M. logeren bij J., vlak over de Duitse grens, in de buurt van Denekamp. Jammer genoeg is het koud buiten, de BBQ waar we ons op hadden verheugd moet onder dak gebeuren. Het is mij te koud buiten, en ik ga lekker bijtijds naar bed. Zo niet de anderen, die zijn nog een paar uren blijven zitten.
Terugkomdag
Terugkomdag met M. van zijn individuele workshop in juni. Ook een bijzondere ervaring, elke keer weer, hoe eigen ieder met haar of zijn proces omgaat. Fascinerend, om altijd weer te zien en mee te maken hoe alle mensen die ik meemaak in hun verlate rouw proces dezelfde kenmerken hebben ontwikkeld, en dan toch ook elke keer weer mee te maken hoe verscheiden de verhalen – en dus de levenservaringen – zijn. In de avond nog een individuele sessie, en dan is het ook wel weer genoeg voor een dag.
Wounded healer
Na en naar aanleiding van de workshop van mei j.l. heeft Tamar besloten de eindscriptie van haar opleiding te schrijven over Verlaat Verdriet en verlate rouw. Tamar heb ik beloofd haar op te leiden om als therapeut Verlaat Verdriet-werk uit kunnen gaan voeren. Ik weet al zo lang dat ik zelf niet de tools heb, maar ook niet de juiste instelling, om met iemand een therapeutisch proces aan te gaan – ook niet als het om een verlaat rouwproces gaat. Maar wat jij doet is toch ook heel therapeutisch, wordt me heel vaak als antwoord gegeven. En ja, dat is ook zo. De kennis die ik heb opgebouwd van Verlaat Verdriet en verlate rouw is groot en uniek. Vanuit die kennis, vanuit mijn lange werkervaring maar vooral dankzij het feit dat ik zelf een langdurig en intensief proces heb ik doorgemaakt en daaraan heb kunnen helen, kan ik mijn werk als wounded healer doen. En dat doe ik graag. In de basisworkshops Verlaat Verdriet, zowel als in de biografische cursussen die ik heb ontwikkeld kan ik alles inzetten wat ik te bieden heb, en dat is veel. Maar ik ben me er zeer van bewust dat juist dat geheelde deel in mij mensen het vertrouwen geeft dat het kan, omdat ze het aan mij kunnen zien dat het kan. En dat het de moeite waard is een verlaat rouwproces aan te gaan. Dat je dan kunt helen, dichter bij jezelf kunt komen en kunt groeien. Een completer mens kunt worden. Maar wat ik mis – en waar ik ook al lang niet meer naar verlang om het te kunnen – is het werken met methodes, met werkvormen en met oefeningen. Ook al gebruik ik in mijn werk oefeningen en werkvormen: dat zijn basale, simpele maar krachtige werkvormen. Deze werkvormen noch ik zijn er op gericht een langdurig therapeutisch traject met iemand aan te gaan. Daarom ben ik ook zo blij met Tamar, wier hart en verlangen juist wel op dat gebied ligt. We zijn deze hele dag intensief aan het werk geweest. Aan het eind van de dag zijn we beiden total loss. Moe, maar tevreden, zeg maar. Ik hoop dat Tamar mijn onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw op een goeie manier vorm kan geven in haar scriptie, zodat nog veel mensen plezier kunnen gaan hebben van het werk dat we vandaag geleverd hebben.
Triodosbank
Terugkomdag met P., van de individuele workshop van eind juni. We nemen mijn Verlaat Verdriet-theorie nog eens door, P. vertelt over zijn eerdere plan om zijn kort na elkaar overleden ouders te eren. We gaan daarvoor naar Vierhouten, en brengen enige tijd door op het prachtige heideveld, waar hij een monumentje voor zijn ouders op wil richten. De Triodos-bank die daar al staat is inspiratiebron. Aan het einde van de dag spreken we af dat P. mij op de hoogte houdt van zijn verdere ervaringen.
Individuele workshop
Van donderdagavond tot zaterdagnamiddag een individuele workshop gehad. Een bijzondere ervaring, elke keer weer, om zo samen een paar dagen op te werken. W. verloor in haar jeugd haar moeder als gevolg van zelfdoding. De gevolgen van zelfdoding hebben altijd zoveel extra verlies-dimensies, in alle gevallen. Als je een ouder in je jeugd bent verloren als gevolg van zelfdoding hebben die dimensies nog weer extra dimensies. Want wat ben jij waard als je ouder het niet op heeft kunnen brengen om voor jou in leven te blijven?
Illusies
Ik heb een boekenhart. Een boekenhart houdt van mooie boeken. Een boek moet als het ware als vanzelf in je handen springen. Je moet het boek vast willen houden. Vorm en inhoud moeten met elkaar in overeenstemming zijn. Beiden mooi en goed, beiden op hun eigen manier. Ik wil zelf bepalen wat er in het boek komt te staan, en ik wil zelf bepalen hoe het boek eruit gaat zien. Al een tijdlang heb ik het gevoel dat de Nederlandse uitgevers bepalen wat rouw eigenlijk is. Rouw moet verkoopbaar zijn, want daar moet de uitgever van leven. Verkoop van illusies, zeg maar. Maar dat is niet waar rouw over gaat, en verlate rouw al helemaal niet. Reden genoeg dus om mijn boeken zelf uit te willen geven – en die boekenopleidingen in het verleden, de heb ik natuurlijk ook niet voor niks gedaan. Dus ja: ik geef mijn boeken zelf uit. En ik heb een heel duidelijk beeld van hoe de twaalf delen van de Amor Fati -reeks eruit gaan zien. Net zoals mijn Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek prachtig vormgegeven door Marieke de Vlieger. Maar nu moet ik gaan beslissen over de drukker. En ja: van papier en papierkwaliteiten weet ik nou eigenlijk niet heel erg veel. Gelukkig heeft de accountmanager van een drukkerij die me is aanbevolen aangeven bereid te zijn naar me toe te komen. En dat heeft ze vandaag gedaan, met een hele stapel boeken om me te laten zien welke keuzes ik kan maken. Dat helpt me, het boek wordt weer wat zichtbaarder, en ik kan zonder veel moeite de keuzes maken die nodig zijn. Zo wordt Teruggaan, om verder te kunnen weer concreter en komt de Amor Fati-reeks weer een stap dichterbij. Vanavond begint een nieuw individuele Verlaat Verdriet-workshop. Ik heb er zin in!
Ziektewinst
Ziektewinst. Wat een vreselijk woord eigenlijk. Maar soms geven ook vreselijke woorden iets prettigs weer. Ik in ieder geval geniet er zeer van dat mijn broer J. vandaag langskomt om een paar klussen in huis voor me te klaren. Zussie, zeg het maar als ik iets voor je kan doen, zei hij een paar weken geleden toen hij met M., mijn schoonzus, bij me kwam eten. Nou: ik wist er wel een paar, en dat is J. vandaag komen doen. Heerlijk! Ziektewinst!
Bijpraten
N. miste de voorlaatste trainingsdag van de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet. ‘Kom maar een keer naar me toe, dan gaan we samen kijken naar wat je die dag hebt gemist. Ik heb daar nu tijd en gelegenheid voor, en ik doe het graag’, heb ik N. per mail laten weten. Vandaag wordt N. door haar partner vanuit Brabant naar Nunspeet gebracht. De rest van de dag maken ze er een gezellig dagje Veluwe van. Het is goed dat N. is gekomen. Ze heeft veel meegemaakt in de afgelopen maanden, heeft zoveel angsten in de ogen gekeken en overwonnen. Het is fijn een paar uren samen aan het werk te zijn. N. gaat als opgelucht en tevreden mens weg als haar partner haar een paar uur later weer op komt halen.
Nieuwe site
Vandaag gewijd aan mijn nieuwe site wwwverlaatverdriet.nu. Juliette is bereid geweest naar Nunspeet te komen, en dat vind ik fijn. Erg fijn zelfs. Ik weet dat ook dat moet, die nieuwe site. Maar o, wat kost het me een moeite. Ik heb de afgelopen maanden zoveel in mijn binnenwereld geleefd – en nu moet ik de buitenwereld weer in. Ik realiseer me dat ik bijna het bestralingstraject van twee jaar geleden (en van vijftien jaar geleden) mis. De bestralingstrajecten gaven me 6,5 week de gelegenheid om me voornamelijk daarmee bezig te houden. Een uur van Nunspeet naar Arnhem, een paar minuten bestraling, een uur terug naar Nunspeet. Alles wat ik daarnaast nog kon en deed was mooi meegenomen. En nu is alles wat ik niet doe zo verschrikkelijk aanwezig. Ik houd mezelf voor dat twee keer kanker in twee jaar niet niks is, en een borstamputatie ook niet. Waar ik ook last van heb, is de euforie van de genezing die zo naar de achtergrond is gegaan. Kon ik me eerst de stappen vooruit registreren en me zo sterk voelen omdat ik zo snel en goed genas, nu is dat allemaal weer veel gewoner geworden. Kon ik tot nu toe mijn verhaal doen als iemand me vroeg: hoe gaat het met je? nu kan dat niet meer zomaar. Iedereen heeft tenslotte haar/zijn verhaal en niet iedereen zit meer te wachten op een uitgebreid kankerverhaal als antwoord op de simpele vraag: hoe gaat het met je? Da’s wel even weer wennen! Al met al voel ik me nog niet heel erg gemotiveerd, of liever gezegd: nog niet zo heel erg in staat om het grote site-verhaal aan te pakken. Daarom ben ik zo blij dat Juliette naar mij toe is gekomen. Da’s toch meer een thuiswedstrijd, zeg maar. Samen komen we weer een eind, al zal er nog wel wat tijd overheen gaan voordat de site er werkelijk is.