De aanwezigheid van liefde: blog van Bert Pekelder

Gepubliceerd op woensdag

De onvoorwaardelijke liefde en loyaliteit

De onvoorwaardelijke liefde is liefde die alleen ouders hun kinderen kunnen geven. Loyaliteit is liefde in afhankelijkheid die alleen kinderen voor hun ouders kunnen hebben. De onvoorwaardelijke liefde van je moeder of je vader verloor je voor altijd, behalve mogelijk in je herinneringen als lichamelijke ervaring. De kracht van loyaliteit naar je moeder of je vader bleef echter in het diepst van jezelf geworteld. Ze komt nu tevoorschijn in de vorm van ‘missen’. Je ervaart een gevoel van ‘tekort’. Een altijd aanwezig gevoel van verlangen. Zonder onder woorden te kunnen brengen wat dat ‘verlangen’ precies inhoudt.
Met het verlies van je moeder of je vader verdween de energie van loyaliteit niet. Alleen de ontvanger van deze verbinding verdween voor altijd uit je leven.

Uit: ‘Ein Loch in meiner Seele’, Titia Liese en Bert Pekelder

Hunkering

Je hebt niet alleen die liefde die je van je overleden ouder kreeg moeten missen, je kon haar of hem ook niet meer zelf liefhebben. Een onvervulbare hunkering, die zich nog altijd in jou bevindt. Dat hoeft niet zo te blijven.

Maar hoe?

Een oefening

Let op:
Als de relatie tussen jou en je overleden ouder gewelddadig was, of op een andere manier zwaar belast is geweest, dan is het beter deze oefening niet te doen!

Ga zitten op een rustige, veilige plek.
Word je bewust van je lijf.
Volg je adem.
Als je ervaring heb met meditatie kan dat helpend zijn.

Stel je voor, dat je overleden mama of je overleden papa bij je is. Je hebt de leeftijd die je nu hebt. Zij of hij heeft de leeftijd zoals die nu bij jou opkomt.

Waar bevindt zij of hij zich? Voor je, achter je, links van je, rechts van je?
Hoe groot is de afstand? Of mogelijk is er helemaal geen afstand?
Word je bewust van je borst. Van je hart. Van je buik.
Word je bewust van jouw liefde voor haar of voor hem.
Laat deze liefde groter worden en stromen.

Deze liefde verbindt jullie. Mogelijk sta je op en omarmt haar of hem en drukt haar of hem zachtjes of juist stevig tegen je aan.
Word je ervan bewust hoe dat voelt.
Word je bewust van de warmte.
Ruik haar of zijn geur.
Vertel haar of hem wat je haar of hem wilt vertellen.
Blijf zolang samen als jullie willen.
Word je ervan bewust dat zij of hij altijd bij je is.
Word je ervan bewust dat je een mama hebt, dat je een papa hebt, die jou altijd begeleidt.

Wat verandert dat voor jou?
Hoe voelt die verandering voor jou?
Wat doet die verandering met jou?
Wat betekent het voor jou niet meer alleen onderweg te zijn?

Nieuw begin

Het is een nieuw begin van een levenslange aanwezigheid van liefde.

Lees meer

Verscheurdheid: blog van Bert Pekelder

Gepubliceerd op maandag

Verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid

Pas bij het lezen op jezelf. Als er teveel in je loskomt, ga dan later verder. Het verdient aanbeveling deze reis naar binnen samen te doen met een goede trauma-therapeut.

Woorden

Woorden kunnen een bijzondere kracht in zich hebben. Als ze op het juiste moment, op de juiste plek gebruikt worden. Dan kunnen ze haast magisch werken. Vandaag wil ik graag schrijven over woorden die bij mij op dit moment zo’n sterkte werking hebben: verscheurdheid, versplintering, breekbaarheid, kwetsbaarheid. Dat begon bij mij met een tekst uit het boek Endlich frei van Josef Giger-Butler (je vindt de tekst aan het einde van deze blog).

Tegenstellingen

Ik heb in mijn leven veel strijd geleverd met onoplosbare tegenstellingen. Leven betekent voor mij voortdurende dilemma’s. Strijd tussen gevoel en denken, lichaam en geest, controle en passie, verplichting en vrijheid, geborgenheid en losmaken, openheid en grenzen, hoop en wanhoop, verstarring en levendigheid, moed en angst, droom en werkelijkheid, nabijheid en afstand. Misschien bedenk je zelf vergelijkbare tegengestelde woord-paren.

Dilemma’s

Ik spreek hier niet over de kleine en ook grote ‘dilemma’s’ die iedereen zo nu en dan moet overwinnen. Het gaat hier om een doorgaande lijn sinds onze kindertijd. De thema’s die zich aandienen mogen in de loop van de tijd variëren, maar het gevoel van innerlijke verscheuring is altijd aanwezig. Deze innerlijke strijd kost ongelofelijk veel levensenergie en levensvreugde.

Peter E. Levine schrijft:

……. Ondanks de innerlijke versplintering, die een trauma veroorzaakt……..

Versplintering

Versplintering is het uit elkaar vallen in veel kleine deeltjes. Het is dat gevoel van ontreddering. Het is de strijd met al deze tegenstellingen in ons. Waarom deze versplintering? Deze innerlijke verscheurdheid? Josef Gigler-Butler beschrijft hoe wij in onze kindertijd gevormd worden. Als in onze kindertijd sprake is van kwetsbaarheid, dan gaat deze kwetsbaarheid deel uitmaken van je identiteit, met alle overlevingspatronen die daaruit zijn ontstaan. Hoewel hij niet expliciet spreekt over jong ouderverlies, zal je toch veel thema’s uit verlate rouw herkennen.

Josef Gigler-Butler: Endlich frei

Breekbaarheid betekent:

Gebroken

Iets wat heel was is gebroken of verbroken. De onderlinge samenhang, het geheel, het alomvattende: het kan nooit meer worden wat het voordien was. Zoals een mooi glas heeft het scheuren gekregen die, al kit je ze nog zo zorgvuldig aan elkaar, blijvend zijn. Ze zijn een herinnering aan het voorval en laten zien dat hier een breekbaarheid zit die altijd op zal vallen. Er is iets kapot gegaan, misschien de onschuld, het schone, de harmonie, het ideaal.

Basisvertrouwen

Dat ook het vanzelfsprekende, het basisvertrouwen, de bassiveiligheid die er voor die tijd waren kapot zijn. Dat wat kapot is gemaakt kan je misschien overschilderen, maar je kunt het nooit meer maken zoals het was. Van een verstoorde vanzelfsprekendheid kan nooit meer een nieuwe vanzelfsprekendheid gemaakt worden. De breuk heeft aangetoond dat er nooit meer sprake kan zijn van vanzelfsprekendheid.

Continuïteit

Dat er een breuk ontstaat in continuïteit, in de tijd. Wat er vroeger was, is er niet meer. Er is iets nieuws het leven binnengekomen waardoor alles is veranderd.

Kwetsbaar

Dat het gebouw scheuren heeft, niet meer overal dicht is. Niet meer zo betrouwbaar, niet meer zo duidelijk afgescheiden van buiten. Dat buiten binnen kan dringen, vooral als je het niet verwacht. De lucht die je inademt is ruwer geworden en kouder. Alles is ongewis geworden. Afhankelijk van invloeden van buitenaf. Eerder was je in contact met jezelf, onafhankelijk en sterk. Nu ben je kwetsbaar. De wereld buiten je heeft een grotere invloed dan vroeger. Iets bedreigends heeft bezit van je genomen.

Fundament

Dat langzaam en onmerkbaar, stilletjes en onhoorbaar iets is veranderd. Zonder dat je het kunt begrijpen of benoemen is het leven veranderd, zijn houvast en fundament aangetast. Hoewel alles verder gaat alsof er niets is gebeurd.

Vertrouwen

Wie op een wankele bodem staat heeft geen werkelijke houvast, staat niet stevig en kan niet werkelijk rechtop staan. Een onstabiele bodem is een onzekere en wiebelige ondergrond waardoor je niet stevig op de grond kunt staan, niet een eigen standpunt in durft te nemen, geen weerstand durft te bieden. Een kind dat zijn omgeving ervaart als onberekenbaar en onveilig kan geen vertrouwen in het leven ontwikkelen voor zichzelf en in zichzelf. Voelt zich alleen, en op zichzelf teruggeworpen.

Mildheid

Als je er in slaagt, al is het maar voor een kort moment, je betrokkenheid van deze losstaande ‘dilemma’s’ af te halen en er iets meer afstand van te nemen, dan kan er iets wonderbaarlijks gebeuren. Je kan met je hart deze verscheurdheid als allesomvattende toestand van je ziel waarnemen. Daaruit kan een grote mildheid, een barmhartigheid voor jezelf ontstaan. Het is niet jouw onvermogen dat je die dingen niet samen kunt brengen. Je bent niet iemand die verzaakt. Je bent niet dom of zwak. Het heeft een oorzaak waarom je bent zoals je bent. Deze barmhartigheid naar jezelf is het begin van zelfheling. Dit proces werkt als een pendel. Je beweegt steeds heen en weer tussen grote kwetsbaarheid en diepe liefde voor jezelf. Dat is oké. Dat mag.

Geautoriseerde vertaling: Titia Liese

LEES MEER

Angst voor angst; angst voor voelen

Gepubliceerd op zondag

Neem de tijd om te voelen.
Krijg de rust om te zijn.
Ervaar de ruimte voor liefde.

Angst voor angst

Angst voor angst noemde ik mijn angsten lange tijd. Mijn angst voor alles wat ik uit de weg ging. Waarvan ik wist dat ik het eigenlijk zou moeten doen. Dat het goed voor me zou zijn om het te doen. Het voelde oké voor me om er zo naar te kijken. Het gaf me ruimte om te oefenen. Te oefenen met ‘mijn angsten aankijken’. Ze onder ogen te zien. Ze stuk na stuk te overwinnen. Onschadelijk te maken. En ja – zo leerde ik langzamerhand dat ik de angsten groter had gemaakt dan ze in werkelijkheid waren. Dat ik in mijn werkelijkheid angst had voor angst die ik zelf had gecreëerd.

Angst voor voelen

Zo kwam ik, stap na stap, tot het besef dat wat ik altijd ‘angst voor angst’ had genoemd (en wat er in mijn werkelijkheid ook was) eigenlijk angst was voor voelen. Angst nog weer te moeten voelen hoe peilloos diep de ontreddering was. De existentiële eenzaamheid die ik voelde na het verlies van mijn moeder. Waar ik in de aller verste verte toen, maar ook later, geen woorden aan kon geven. De angst die ik had toen ik allang volwassen was om in een peilloos diep gat te storten als ik die gevoelens toe zou laten. Dat ik zou verdrinken in mijn eigen tranen. Dat het nooit meer goed zou komen.

De weg naar liefde

Stap na stap ben ik gaan voelen. Ben ik de weg gegaan van overleven naar leven. Van mezelf verstoppen, naar zijn. Van zijn, naar liefde. Mijn eigen weg naar liefde.

Neem de tijd om te voelen.
Krijg de rust om te zijn.
Gun jezelf de weg naar liefde.

Ben je Verlaat Verdriet-er?
Heb je in een nabij verleden, of langer geleden, met Titia gewerkt aan jouw Verlaat Verdriet-thema’s?

Dan is De weg van liefde een mooie en bijzondere weg voor jou.

Je bent van harte welkom!

 

Waarover rouw je als Verlaat Verdriet-er?

Gepubliceerd op zondag

‘Voor mijn verdriet was geen ruimte’ zegt een Verlaat Verdriet-er
‘Je hebt als kind niet kunnen rouwen’ zegt een hulpverlener.

Meer, veel meer

Verlaat Verdriet is meer, veel meer dan alleen de tijd en het moment van overlijden van je ouder(s). Verlaat Verdriet gaat over meer, veel meer. Dat maakt Verlaat Verdriet en verlate rouw zo complex, dat je er totaal de weg in kwijt kunt raken.

Waarover kun je als Verlaat Verdriet-er rouwen?

Je kunt bijvoorbeeld rouwen om

  • het gevoel dat je een verloren leven leeft;
  • wat je niet hebt gekregen, maar als kind wel nodig had;
  • een altijd aanwezig verlangen dat je voelt. Een verlangen dat je niet kunt benoemen, maar dat als een vraatzuchtig, onverzadigbaar knaagdier in je lijkt te leven;
  • de liefde van je overleden ouder die je bent misgelopen;
  • de steun die je nodig had om volwassen te worden;
  • nooit meer jezelf te kunnen herkennen in jouw moeder/jouw vader/jouw ouders;
  • de plek die je innam in je gezin van herkomst;
  • het vertrouwen dat je niet meer kunt hebben;
  • de chronische boosheid die altijd ergens in je sluimert;
  • het kind dat je was, en dat je niet meer kon zijn;
  • de volwassene die je nu bent, en die haar/zijn plek in het leven maar niet kan vinden;
  • verloren hoop;
  • de liefde die je voelt voor je overleden ouder;
  • verloren toekomst;
  • de pijn die zich in je manifesteert;
  • nooit meer onvoorwaardelijk aanwezig te kunnen zijn na het overlijden van je ouder(s);
  • de dood van je ouder(s) en het verdriet waarvan je als kind de omvang niet kon bevatten;
  • het missen van een gezonde puberteit;
  • het verlies van je ouder en de gevolgen die dat heeft gehad voor je verdere leven .

Meer

Mogelijk kun je deze aanzienlijke lijst met thema’s waar je als Verlaat Verdriet-er over rouwt aanvullen met thema’s waarvan je weet dat ze bij jou spelen.

Mogelijk heb je behoefte aan meer informatie over thema’s die kunnen spelen.
Lees dan meer op Kernthema’s en Kenmerken
Of kijk op YouTube naar Rouw kent geen tijd, module Het mijnenveld

Voor mijn verdriet was geen ruimte

Gepubliceerd op woensdag

Voor mijn verdriet was geen ruimte

Haar vaders dood, pesterijen op school: Nancy leerde thuis om dat soort nare dingen weg te stoppen. Over gevoelens werd niet gepraat. Tot haar emoties zelf een weg naar buiten vonden.
Een Verlaat Verdriet-er stuurde me de link naar Voor mijn verdriet was geen ruimte in Psychologie Magazine.

‘Ik weet nog dat ik op de bank zat, ik was zeven jaar, en ineens kwamen er allemaal familieleden binnen. De spanning in de ruimte was om te snijden. Muisstil bleef ik zitten. Als ik me niet zou bewegen, zou alles hetzelfde blijven. “Weet ze het al?” vroeg mijn oma. “Ik denk het wel,” zei mijn moeder.
Dat mijn vader dood was, is nooit tegen me gezegd. Toen ik ernaar vroeg, kreeg ik te horen dat hij een hersenbloeding had gehad. Praten over mijn gevoelens? De dag erna werd ik naar school gestuurd alsof er niets aan de hand was.
Er is niet meer over gesproken. Alsof mijn vader er nooit was geweest. Troost of een knuffel kreeg ik niet, want “we moeten door”.’

Praten over gevoelens

‘Mijn vader mag er weer zijn. Ik praat over hem en over wat er gebeurd is, eindelijk voel ik de vrijheid om te praten over mijn gevoelens. Ook met mijn moeder en zus. Ik voelde altijd vrij weinig voor hem doordat er zo veel taboe en pijn rondom zijn overlijden hing. Nu, voor het eerst in al die jaren, voel ik liefde voor hem. En de vrolijke herinneringen aan hem zijn terug: ik zie ons weer samen schaken, wandelen door de duinen, lachen om taalgrapjes en om Van Kooten en De Bie. In mijn leven is het soms nog steeds een achtbaan. Maar ik begrijp nu: hoe eng of ingewikkeld het soms ook is, je kunt niet anders dan je eraan overgeven. Inclusief alle emoties die erbij horen, en de dingen die je liever wegduwt. Want dat is de enige manier om het leven écht te leven.’

Beter leren voelen

Emoties negeren kan leiden tot emotionele stress, die weer allerlei mentale en fysieke kwalen tot gevolg kan hebben, zoals verslaving, extreem perfectionisme, hartaandoeningen, slapeloosheid. Dat negeren is een beschermingsmechanisme dat we vaak al in onze jeugd ontwikkeld hebben, zegt organisatiepsycholoog Marjon Bohré. ‘Als je bij pijn of een moeilijke situatie van volwassenen om je heen altijd het signaal kreeg dat huilen niet helpt en dat je flink moet zijn, dan kan het gevolg zijn dat je, eenmaal zelf volwassen, verdriet of angst ook wegstopt.’ We merken vaak pas dat we emoties verdringen als we tegen de spreekwoordelijke muur aan lopen, bijvoorbeeld doordat we een burn-out krijgen, zegt Bohré. Het is dan van belang om te leren op een andere manier met negatieve emoties om te gaan. Bohré: ‘Daarmee kun je de emotionele stress verminderen en het heeft daarnaast als effect dat je weer positieve gevoelens kunt ervaren.’ Om emoties beter te leren voelen, is het niet altijd nodig om oude emoties alsnog te beleven. Maar je moet wel vaak diep graven in de huidige. Bohré: ‘Dat begint vaak met een vaag, ongedefinieerd gevoel. Wanneer je je richt op deze vage sensatie en die aandacht geeft, wordt steeds duidelijker waar die vandaan komt. Het benoemen van het gevoel kan helpen. In mijn praktijk laat ik cliënten die moeite hebben om emoties te voelen vaak benoemen wat ze in hun lichaam voelen als ze een negatieve emotie ervaren. Daarmee versterk je het gevoel. Vervolgens kunnen ze de emotie leren accepteren: wat je voelt, is niet fout, het is gewoon zo. Als ze een emotie ten volle kunnen toelaten, volgt er vaak bevrijding en opluchting.’

Artikel

Psychologie Magazine

Boek

Nancy Olthoffs
De achtbaantester 

Doen

De weg van liefde – schrijfretraite in Italië.
Neem de tijd om te voelen.
Krijg de tijd om te zijn.

Sanne van Rij: De dood van mijn moeder

Gepubliceerd op donderdag

Journaliste Sandra van Rij in De Correspondent

Nee, de dood van mijn moeder heeft me niet ‘sterker’ gemaakt

Ik ben vijftien jaar oud als ik met trillende handen een verfrommeld briefje uit mijn zak vis. Ik sta achter de microfoon in een bomvolle kerk, naast me staat de kist met mijn moeder. Kijk maar één keer vluchtig de zaal in, omdat ik bang ben dat ik het anders niet meer durf: voorlezen wat ik over haar geschreven heb.
Ik adem diep in, en doe het dan toch, met mijn ogen stoïcijns op m’n kladpapiertje gericht. Naderhand sta ik met een stuk taart in de buurtkroeg. Ik geef handjes en knuffels, sommige mensen vertellen honderduit over hun band met mijn moeder. Er is ook iemand die met betraande ogen mijn handen vastpakt, een paar keer in mijn vingers knijpt terwijl ze me toespreekt. ‘Toen ik jou achter die microfoon zag staan…’ Ze pauzeert even, kijkt me glimlachend aan. ‘Je bent hier nu al sterker door geworden, lieverd. Jij wordt een hele grote, dat weet ik zeker.’

Misschien moest dit wel gebeuren

Ik zat in de vierde klas van de middelbare school toen ik mijn moeder aan zelfdoding verloor.Dat was een traumatische ervaring: ik wist dat ze al jaren ernstig depressief was, maar had nooit verwacht dat ze een einde aan haar leven zou maken.
Toen mijn broertje twee jaar geleden psychotisch werd, had dat een vergelijkbare impact op me. Ik was bang dat hij er niet bovenop zou komen, hem hetzelfde lot als mijn moeder zou wachten. Hij werd opgenomen in dezelfde kliniek als zij, waardoor tijdens de bezoekuren de wond langzaam werd opengekrabd. Dan zag ik mijn moeder weer in de gemeenschappelijke, spierwitte woonkamer zitten: lurkend aan een sigaret, haar wangen nog nat van de tranen. Toch ging het, ondanks de psychose van mijn broertje, ‘goed’ met me, zoals het dat na de dood van mijn moeder ook was gegaan. Ik fietste de afgelopen tien jaar door mijn middelbare school en vervolgopleiding heen, maakte nieuwe vrienden, had altijd genoeg werk. Soms zeiden mensen dat ze dat knap van me vonden, nog vaker viel het woord sterk. Iemand zei ooit: ‘Misschien moesten deze dingen wel gebeuren om je te brengen tot waar je nu bent. Jij bent veel volwassener dan ik.’ Zulke reacties zijn lief bedoeld, maar onderstrepen hetzelfde, onvolledige, idee. Dat mijn trauma me meer succes heeft opgeleverd dan ik zonder dat trauma gehad zou hebben. Dat is een mooi verhaal, maar doet geen recht aan de werkelijkheid. Mijn trauma heeft me op veel vlakken óók kwetsbaarder gemaakt, en lang niet altijd sterker. 

Lees meer

Sandra van Rij
Nee, de dood van mijn moeder heeft mij niet sterker gemaakt.
27 juli 2022

De Correspondent

Als het over apen gaat…..

Gepubliceerd op zondag

Zondagochtend vroeg. Ik heb m’n fiets gepakt. Nu het nog koel is en stil ga ik een eind fietsen. Amper ben ik een kilometer het bos in gefietst. Dan staan een reeën-moeder en haar reeën-kind midden op het fietspad. De reeën-moeder houdt me nauwlettend in de gaten. Haar kind kijkt onbevangen om zich heen. Als ik te dicht nader loopt de moeder het bos in. Haar kind blijft nog even staan. Nieuwsgierig. Dan loop het naar z’n moeder toe. Wat heeft een reeën-kind z’n moeder hard nodig om te leren over de gevaren van het reeën-leven!

Als het over apen gaat

Ik denk aan een Verlaat Verdriet-workshop van lang geleden. Een jonge deelnemer heeft ons een parabel voorgelezen over een apen-kind dat zijn moeder is verloren. Nadat het dagenlang ontredderd z’n moeder heeft lopen zoeken zakt het treurend neer op de oever van een beek. Het apen-kind sterft van verdriet. Tranen met tuiten bij de andere deelnemers. De jonge Verlaat Verdriet-er kijkt de groep rond en zegt mismoedig: ‘Ja, als het over apen gaat begrijpt iedereen wel dat een kind z’n moeder nodig heeft.’

Chimpansee-wezen

Gisteravond las ik verder in het boek van primatoloog Frans de Waal: De bonobo en de tien geboden. Ik las over chimpansee-groepen waarin volwassen chimpansees de volledige zorg op zich nemen voor wees geworden chimpansee-kinderen. Niet alleen chimpansee-vrouwen, maar evengoed chimpansee-mannen adopteren jonge wezen en zorgen voor ze.

Wat  hebben wij mensen toch vaak merkwaardige opvattingen over menswaardig en beestachtig.

Meer lezen

Frans de Waal: De Bonobo en de tien geboden

Ik houd heel veel van geraniums

Gepubliceerd op zaterdag

Ja, zelf houd ik heel veel van geraniums. Zeker de hartstochtelijk rode en roze kleuren van de bloemen liggen me nauw aan het hart. Waarom deze planten ooit terecht zijn gekomen in de suffe Nederlandse uitspraak ‘Achter de geraniums zitten’ is me een raadsel. Waarom je als oudere medemens voor de keuze wordt gesteld al dan niet ‘achter de geraniums’ te gaan zitten is me een nog veel groter raadsel. En waarom niet alleen (70+)-leeftijdgenoten, maar ook jongere niet-leeftijdgenoten mij er steeds weer attent op maken dat ik al een aardig eind richting ‘UITGANG’ ben opgeschoven is me helemaal een raadsel. Want ja: ook ik ken ‘pijntje hier, pijntje daar’. Maar ondertussen is mijn leven vol van nieuwe perspectieven, en avontuur.

Een waaier van ervaringen

Bijvoorbeeld het verschijnen van de nieuwe versie van mijn boek Teruggaan om verder te kunnen op 8 september a.s. ‘Titia, jij mag zeggen hoe je de presentatie wilt hebben’ zei de uitgever een paar weken geleden tegen me. ‘Nou, geen borrel-met-nootje-met-praatje-in-zaaltje’ zei ik terug. ‘Maar hoe wel: dat weet ik nog niet.’ Inmiddels weet ik het wel. Ik wil een serie podcasts onder de titel ‘Een waaier van ervaringen‘. Gesprekken met Verlaat Verdriet-ers die samen met mij terug zijn gegaan om verder te kunnen. Komende woensdag vindt het eerste gesprek plaats, dat op 8 september klaar moet zijn voor gebruik. Mijn plan voor een doorgaande serie podcasts staat nog in de steigers. Maar bij dezen laat ik je alvast weten: ze komen er aan!

Geraniums

Wat de geraniums betreft: er staan 2 potten op de tafel voor mijn raam. Ik zit er graag achter. In m’n huiskamer. Te werken aan mijn toekomstige Verlaat Verdriet-plannen.

Daar waar rust is en stilte

Gepubliceerd op donderdag

Een weg van liefde

Daar waar rust is en stilte opent zich een weg van liefde.
Waar tijd en aandacht beschikbaar zijn voor jou. Waar je kunt delen met ervaringsgenoten.
Een plek waar je verder komt door de tijd stil te zetten. Je even helemaal bezig kunt zijn met Verlaat Verdriet-thema’s die belangrijk zijn voor jou. Waar je je gesteund kunt voelen door de andere Verlaat Verdriet-ers om je heen. Die jouw thema’s horen, zien, herkennen en erkennen. Met wie je samen kunt leren over leven met Verlaat Verdriet en verlate rouw.
Waar je je gesteund kunt voelen door Titia op momenten dat je er even helemaal doorheen zit. Door haar kennis en ervaring, die ook jou meeneemt op jouw weg van liefde.
Waar je vreugde kunt delen over nieuwe ontdekkingen en verrassende ontwikkelingen. Over de innerlijke rust die je ervaart als je helemaal samenvalt met jezelf.
Waar je omringd wordt door de liefdevolle gastvrijheid van Maartje en Davide. Geniet van de overheerlijke maaltijden die Davide voor ons bereidt.
Die plek is er.
Ook voor jou.
In Codiponte.
In Villa le Muse.
Met de schrijfretraite De weg van liefde.

Ben je Verlaat Verdriet-er? Heb je al de nodige stappen gezet in je verlate rouwproces?
Is het tijd weer aandacht te besteden aan Verlaat verdriet-thema’s waarvan je weet dat ze nog aandacht nodig hebben, maar die er in de hectiek van alle dag altijd weer bij inschieten? Verlang je naar verdieping?

Meer weten

Wil je meer weten over De weg van liefde? Neem contact op met Titia, of bel Titia 06 – 53 76 58 43.

Aanmelden

Heb je al besloten deel te willen nemen aan De weg van liefde, meld je dan aan via het Inschrijfformulier. Je bent van harte welkom!

Meer lezen

Onze zelfgenezing: blog geschreven door Bert Pekelder

Gepubliceerd op zondag

Een paar dagen geleden stuurde Bert Pekelder mij de blog Unsere Selbstheilung die hij plaatste op zijn site. ‘Wil jij de blog lezen en mij laten weten wat je ervan vindt?’ vroeg Bert me aan de telefoon. Ik las de blog in het Duits, en dacht onmiddellijk: deze blog wil ik graag in het Nederlands vertalen en ook op mijn site plaatsen. Zo gedacht, zo gedaan. Ik vertaalde de blog, legde mijn Nederlandse versie ter autorisatie voor aan Bert. ‘Prachtig vertaald’ appt Bert me zojuist. ‘Kun je zo gebruiken’.

Onze zelfgenezing

Onze zelfgenezing lijkt een verborgen weg in een betoverde wildernis. Het is vergelijkbaar met de weg van Hans en Grietje, de odyssee van Odysseus of met de Liefde met een hoofdletter. Deze omstandigheden verdrijven ons van huis en haard. We weten niet wat we tegen zullen gaan komen. Of, en wanneer, we ooit de uitweg vinden. We weten niet waar dat zal zijn, en of de wereld die we dan tegenkomen nog hetzelfde zal zijn. Maar bovenal weten we niet wie we dan zelf zullen zijn, hoe we dan zullen zijn. En dat beangstigt ons misschien nog wel het meest van alles.

Het onderstaande verhaal suddert al meer dan een half jaar in me. Vandaag wist ik ineens hoe ik het kan vertellen en dat doe ik hiermee.

Pleeggezin

Als het passend is, neem ik in de Verlaat Verdriet-workshops die ik in Duitsland geef de vrijheid om ook mijn eigen ervaringen en problemen in te brengen. Ik ben geen therapeut. Daarom mag ik dat doen, geloof ik. In de workshop van november 2021 gebeurde iets heel onverwachts. Ik vertelde over het pleeggezin waar mijn broertje (14) en ik (16) werden ondergebracht nadat mijn moeder overleed. Deze familie bleek totaal niet geschikt te zijn voor deze ‘onderneming’. Het echtpaar woonde met beide eigen kinderen in een klein rijtjeshuis, en had zelf verstopte psychische problemen. De vader was fanatiek religieus, en zo gebeurde het dat zich na ongeveer twee jaar naast psychisch geweld ook fysiek geweld voor ging doen. De gevolgen hiervan hebben mij altijd heel erg dwars gezeten. 

Zelfstandig

Monika, een deelneemster aan de Verlaat Verdriet-workshop die zelf twee jongens heeft geadopteerd, reageerde spontaan en zonder een blad voor de mond te nemen: ‘Oh, zo zou men dat tegenwoordig helemaal niet meer doen. Kinderen in de leeftijd die jullie hadden hebben zich al veel te ver ontwikkeld. Opnemen in een pleeggezin functioneert dan eenvoudigweg niet meer. Tegenwoordig kunnen ze zelfstandig, met begeleiding, wonen.’

Een stortvloed aan mogelijkheden

Dat opende voor mij een stortvloed aan mogelijkheden, gevoelens en beelden en het bood me ook een verklaring voor hoe het was gegaan bij ons. Het was te verwachten geweest. Hoe anders zou mijn leven, en dat van mijn broertje, verlopen kunnen zijn? En hoe anders hadden we ons dan ontwikkeld? Hoe hadden we dan samen onze rouw kunnen verwerken? Hoe?

Alternatief verleden

Kort na deze Verlaat Verdriet-workshop opende zich in mijn fantasie een alternatief verleden. Ik begon een gemeenschappelijke woning in te richten voor mij en mijn broertje Oscar. Ik stelde me dat huis voor. Stelde me voor hoe veilig we daar hadden kunnen zijn. Hoe we daar samen vrij zouden kunnen zijn. Daar met elkaar spraken. Hoe ik Oscar vertelde dat we het samen zouden redden, en ik er altijd voor hem zou zijn. En hij voor mij.

Volwassen persoon

Ik begon, als volwassen persoon, met ons beiden te praten. Me om ons beiden te bekommeren. Het verleden werd bevrijd uit een verstarring, veranderde. En daarmee veranderde ikzelf ook.

In beweging komen

Daar komt bij dat ik, sinds vier maanden, voor het eerst weer alleen woon. Het was me meteen duidelijk dat mijn innerlijke proces zich in de werkelijkheid manifesteerde. Ik begon me om mezelf te bekommeren, waarmee ik in mijn visioen al was begonnen. Ik voelde in mijn lijf hoe oude verstarring in beweging kwam. En dat gebeurt nog steeds.

Peter Levine

Alle soorten van gevoelens dienen zich daarbij met grote heftigheid aan. Ineens ben ik geen observerende buitenstaander meer van mijn visioen, maar bevrijd ik me werkelijk in het donkere woud. Ik probeer mijn weg daar in te vinden en dat doet in golven verschrikkelijk pijn. Een wervelstorm rukt bomen uit. Alles wervelt op. Peter Levine schrijft in zijn boek De tijger ontwaakt hoe belangrijk het is je lijf van binnenuit te voelen en dat helpt echt. Ik jog en zwem meer dan ooit tevoren.

Niet alleen, wel zelf

Langzamerhand verschuift mijn focus op mijn verleden, op waar ik vandaan kom, naar binnen in het woud en naar de stappen die ik in het nu op deze weg zet. Stap voor stap. Vaak is het eigenlijk eerder een woestenij. Een bergtop. Drijfzand. Een fakir-bed. Een schip dat omringd wordt door Sirenen. Ik ben niet alleen, maar deze weg moet ik wel zelf gaan.

Mijn eigen Zelf

Ik word me er pijnlijk van bewust hoe onsamenhangend en onvolledig mijn innerlijke Zelf is. Hoezeer ik het tot nu toe bij anderen heb gezocht. Hoezeer ik op andere mensen heb gebouwd om deze onvolledigheid te compenseren. En vandaag werd het me ineens duidelijk: deze woning die ik voor mij en mijn broer had ingericht, dat ben ik zelf. Dat is eigenlijk mijn eigen Zelf, dat geheeld en volledig wil worden. Ikzelf ben dat huis. Ik ben die wildernis. Ik ben heel benieuwd wat het volgende zal zijn wat ik tegen ga komen.

LEES MEER