Mariëlle Curfs: lot en bestemming

Gepubliceerd op zaterdag

Lot en bestemming

‘Ik heb een nichtje dat jong haar beide ouders verloor’ vertelt Albertine enige tijd geleden. ‘Ze zit klemvast in haar leven. Ik zou het haar zo gunnen dat ze de workshop Dubbel Ouderverlies zou komen doen.’ Mariëlle komt (inclusief haar opvallende tattoo’s). Ziet (met haar oplettende ogen, die alles opmerken). Wint (mij, met haar bijzondere kunstenaars-energie).

Lot

Als meisje van bijna vier verliest Mariëlle haar moeder. Haar leven verandert in een gevangenis waarin ze zich steeds meer opgesloten voelt. Uitsluitend gezien door negatieve ogen. Gehoord door negatieve oren. Afgewezen in al haar aanwezigheid. Haar expressieve kunstenaarsziel opgesloten. Veroordeeld zonder zich nog te kunnen verdedigen. Een jeugd die je niemand gunt. Een lot dat je niemand gunt. Als Mariëlle vijfentwintig is overlijdt ook haar vader. Wat blijft er dan nog voor haar over?

Bestemming

Zo leeft Mariëlle haar leven, dat al zo lang niet meer voelt als haar leven. Onbegrepen. Eerst in haar thuissituatie. Vervolgens in de hulpverlening, waar haar hulpvragen niet worden herkend. Niet worden gezien als gevolgen van jong ouderverlies. Opnieuw veroordeeld zonder zich te kunnen verdedigen.
Schilderen is haar bestemming. Haar redding. Ze schildert. Schildert. Schildert. In Nederland. Afrika. Duitsland. En nu in Spanje.

Workshop Dubbel Ouderverlies

In 2021 doet Mariëlle mee aan de workshop Dubbel Ouderverlies. De workshop verandert haar leven. Vanaf deze workshop kan ze op een positieve manier met zichzelf aan de slag. Samen met een psychologe die haar begrijpt werkt ze keihard. Vindt, langzaam maar zeker, de uitweg uit de gevangenis waarin ze terecht is gekomen.

Ibiza

Van de opbrengst van een tentoonstelling schaft Mariëlle een camperbusje aan. Afgelopen winter zakt ze af naar het zuiden. Naar Spanje. Vestigt zich met haar camperbusje op Ibiza. Het eiland waar haar hart kan helen. Heelt. Waar ze schildert. Schildert. Schildert. Waar ze haar bestemming kan leven: beeldend vormgeven aan gevoelens. Aan haar gevoelens.

Tentoonstelling

Gisteren is daar, op Ibiza, haar solo-tentoonstelling geopend.
Ben je op Ibiza of ga je naar Ibiza? Zoek Mariëlle op.
Ben je niet op Ibiza, en ga je niet naar Ibiza? Ontmoet Mariëlle dan op haar site.

Adres

Ocean drive Ibiza
Port Deportivo Marina
Carrer Botafoch s/n 07800

Lees meer

Mariëlle Curfs https://www.marielleyogi.com/about
Albertine Richaerts www.albertinerichaerts.nl
Workshop Dubbel Ouderverlies

Instemming

Deze blog heb ik tevoren aan Mariëlle toegestuurd, en is met haar volledige instemming door mij op mijn site geplaatst.

Jong ouderverlies in perspectief van een vader

Gepubliceerd op zaterdag

Het perspectief van een vader

In Volkskrant Magazine van deze week (16 juli 2022) een interview met Wim Hof (The Ice Man). In het interview vertelt Hof dat hij zijn eerste vrouw verloor als gevolg van zelfdoding, en hij achterbleef met vier jonge kinderen.

……………………

Heb u ooit gedacht: mijn leven is mislukt?

‘Ik heb altijd het geloof in mijzelf behouden, en ik ben trots op mijn levensloop. Al moet ik eerlijk zeggen dat de vertwijfeling soms toesloeg, maar dat lijkt me ook logisch. Mijn grote liefde, mijn eerste vrouw, is van acht verdiepingen naar beneden gesprongen. Wie raakt daar niet vertwijfeld door? Dus die klap had ik te pakken, en daarmee was ik een jonge, alleenstaande vader. Ik had haar ontmoet in een kraakpand in Amsterdam, zij was Spaanse. Vijftien jaar zijn we samen geweest, Olaya en ik, we kregen vier kinderen. Maar op een gegeven moment begon de neergang van haar psychische zijn, en ik keek hulpeloos toe. Ze was depressief, manisch-depressief en schizofreen. Ze had zeven of acht persoonlijkheden. Op een gegeven moment was ze niet meer in staat voor de kinderen te zorgen, daar kwam het op neer. Maar ik dacht: als ze er maar is, want ik ben in relaties altijd loyaal. Als ik maar had geweten wat ik nu weet, dan had ik haar kunnen helpen.’

……………………

……………………

Goede jeugd
Het contact met zijn vier oudste kinderen werd hersteld toen Hof, nadat hij door zijn tweede vrouw op straat werd gezet, bij zijn oudste dochter aanklopte voor onderdak ‘Ik had haar tien jaar niet gezien, maar ze ontving me gewoon. Ik heb ook nooit iets naars gedaan, richting mijn kinderen. Ze hebben eigenlijk een goede jeugd gehad. De emotionele basis is supersterk. Vandaar is het langzaam maar zeker goedgekomen, ook met mijn andere oudere kinderen.’

…………………..

Volkskrant Magazine

Het integrale interview van Sara Berkeljon met Wim Hof staat in Volkskrant Magazine van 16 juli 2021 (n.b.: dit interview is voor niet-abonné’s niet beschikbaar op de website van de Volkskrant.)

Droomhuis gezocht met Maartje Schonefeld

Gepubliceerd op vrijdag

Droomhuis

‘De afgelopen tien dagen ben ik intensief bezig geweest met werkzaamheden voor het programma Droomhuis gezocht . Ik kende het niet, maar ze belden me omdat ze iemand nodig hadden voor de voorbereiding van de opnames en lokaal regelen. Leuk om zoiets een keer te doen. Vandaag laatste opname-dag en morgen gaan ze weer naar huis’.
Vorige week ontving ik deze App van Maartje over haar avonturen met de opnames voor Droomhuis gezocht.

Maartje en Davide

Vanochtend sprak ik Maartje aan de telefoon. Tien intensieve dagen. Waarin Maartje de crew met raad en daad heeft bijgestaan. Ze hun gids is geweest bij de kennismaking met Codiponte, met de omgeving van Codiponte en met de Lunigiana. Waarin Davide en Maartje de keuken op de Concia voor het programma beschikbaar hebben gesteld. Waarin Davide voor dit programma zijn kookkunst heeft laten zien met de testaroli die hij voor de crew heeft bereid.

Uitzending

De uitzending van deze aflevering van Droomhuis gezocht zal plaats gaan vinden in november 2022. Deelnemers aan de biografische retreat De weg van liefde van 8-14 oktober 2022 maken eerder kennis met Maartje, Davide, Codiponte en de Lunigiana.

Vind je het leuk via het programma Droomhuis gezocht op een heel bijzondere manier kennis te maken met Maartje, Davide en de omgeving van Codiponte? Ik houd je op de hoogte van de uitzendingsdatum via de blog, Facebook en mijn blogs over de Rocca di Codiponte.

Lees meer

Maartje Schonefeld – B&B La Concia 
De weg van liefde
Rocca di Codiponte 

Een verlangen dat onstilbaar lijkt te zijn

Gepubliceerd op maandag

Een verlangen dat onstilbaar lijkt te zijn

Stel je voor. Het is ±1920. Je bent een meisje. Vier jaar. Je moeder is overleden. Je vader kan de zorgen voor het gezin dat achterblijft – jij en je beide zusjes – niet dragen. Vier jaar ben je. En jij moet naar het weeshuis.

Weeshuis

Je vader en je zusjes leven verder. Zo goed en zo kwaad als dat gaat. Je vader vindt een nieuwe vrouw. Maar jij moet in het weeshuis blijven. Je groeit daar op. In dat weeshuis.
Wat zou je graag op willen groeien in een gewoon gezin. Met je moeder. Je vader. Je zusjes. Zondags wandelen langs de boulevard. Slingeren aan de hand van je ouders. Een ijsje eten. Ja – het liefst van alles zou je op zondag een ijsje willen eten. Met je moeder. Je vader. Je zusjes. Zo ziet voor jou het ideale leven eruit. Iets totaal anders dan waarin jij je staande moet zien te houden. De hardheid van dat weeshuis. De eenzaamheid. Verlangen naar wat ook jouw thuis was. Verlangen naar geborgenheid.

Dochter

Stel je voor. Het is ± 1980. Jouw moeder is de dochter van het meisje uit het weeshuis. Aan alles voel je dat er iets niet klopt bij je moeder. Altijd angst. Maar waarvoor? Altijd  paniek. Maar waarvoor? Altijd afstandelijk. Maar waarom? Altijd alles onder controle houden. Maar waarom? Altijd lijkt ze iets van jou te verlangen. Maar wat? Waarom?

Verlangen

Je voelt een altijd aanwezig verlangen in je moeder. Maar waarnaar? Een verlangen dat onstilbaar lijkt te zijn. Wat is het? Waar gaat dat over? Gaat dat over dat ijsje? Dat ijsje op zondag? Op de boulevard? Slingeren aan de hand van je moeder? Van je vader? Staat dat ijsje symbool voor een doorgegeven verlangen naar de geborgenheid van een gezin?

Lees meer

Schatgids van Codiponte: Levend verleden 1

Gepubliceerd op zondag

Als je de tijd neemt, zie je meer

Levend verleden

‘Mensen hier in de omgeving begrijpen de fascinatie voor het verleden niet goed’ vertelt Maartje. ‘Hoezo. Verleden. Het verleden is er. Altijd. In ons. Om ons heen. Gewoon. Dagelijks. Het verleden is altijd aanwezig. Levend.’

Codiponte maakt deel uit van de gemeente Casola in Lunigiana in de provincie Massa-Carrara. Casola in Lunigiana telt ± 1200 inwoners. Deelgemeenten van de gemeente Casola in Lunigiana zijn: Argigliano, Cascania, Casola, Castello di Regnano, Castiglioncello, Codiponte. Equi Terme, Luscignano, Regnano, Reusa Oadula, Ligliancaldo, Vedriana. Vigneta, Vimaiola Montefiore.

Codiponte is een strategische overgangspas. Kruispunt van oude wegen die de kust verbinden met het binnenland van Italië. En via een zij-arm van de pelgrimsroute Via Francigena met het noorden van Italië. Met het noorden van (West) Europa en met Rome (en via Rome met Jeruzalem).

In de Romeinse tijd vormde de nederzetting Codiponte een pagus. Het kleinste administratieve district van een gouw (provincie). De naam Codiponte is afgeleid van Capite Pontis, de brug die reizigers over moesten bij de oversteek van de Lunigiana naar de Garfagnana. En vice versa. Langs deze hoofdas verbonden de Romeinen de havenstad Luni met Lucca.
De naam Codiponte is voor het eerst gevonden in een document uit 793: Capite Pontis: Plebem Sancti Cipriani de Capite Pontis. (De heilige Ciprian geeft mensen bruggenhoofd.)

Schatten van Codiponte

(in alfabetische volgorde)

Aulella

De rivier de Aulella ontspringt op de grens van de provincies Massa Carrara en Lucca. De Aulella en stroomt in de stad Aulla uit in de rivier de Magra.

Borgo

De borgo is het middeleeuwse deel van het dorp Codiponte.

Brug

Naar alle waarschijnlijkheid verbond deze brug al in de tijd van de Romeinen het dorp met een Romeins fort aan de overzijde van de Aulella.

Lees meer

EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw

Gepubliceerd op maandag

Verdriet kit al mijn krachten samen,
Zodat ik roerloos word als steen.
Mijn hele wezen wordt materie,
een ondoordringbaar star mysterie,
o sla de rots, opdat ik ween.

Gisteren plaatste ik mijn blog Zoveel soorten van verdriet
Ook die blog schreef ik, net als deze blog EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw naar aanleiding van een app-wisseling met een Verlaat Verdriet-er, gisteren gevolgd door een lang telefoongesprek. Deze Verlaat Verdriet-er verloor jong zijn vader door overlijden. Twee jaar geleden volgde hij bij mij een Verlaat Verdriet-workshop
Hij gaat door een heftig proces. Mooi en bijzonder. Een proces waarin hij veel van zijn ervaringen met mij deelt.

Bericht

Vorige week werd ik bijzonder geraakt door een App die hij stuurde. Een bericht dat me erg aan het denken heeft gezet. Met zijn toestemming deel ik het gedeelte uit de App dat me aan het denken heeft gezet. Mogelijk heb jij als Verlaat Verdriet-er ervaring met EMDR-behandeling. Mogelijk ben je therapeut die EMDR inzet bij Verlaat Verdriet-ers. In beide gevallen – Verlaat Verdriet-er en/of therapeut – nodig ik je uit jouw ervaring(en) en/of visie met me te delen
Reacties deel ik op mijn beurt graag weer via een nieuwe blog over dit onderwerp.

Citaat

‘Ik heb vanmiddag mijn vijfde WMDR gehad. Halverwege deze sessie stopte de behandelaar. Het ging over de herbeleving bij het overlijden van mijn neef (recent verlies, T.L.).Toen ik zei dat ik er enerzijds ook dankbaar voor was, stopte ze (ze = de psycholoog/behandelaar, T.L.). Ze vroeg waarom ik er dankbaar voor was. Dat moest ik even uitleggen. Ze vindt het belangrijk dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen trauma en rouwen, omdat EMDR alleen trauma kan behandelen en niet rouw.’

Afgesloten

Juist de laatste zin: Ze vindt het belangrijk dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen trauma en rouwen omdat EMDR alleen trauma kan behandelen en niet rouw.’ geeft mij het gevoel dat dit over thema’s gaat die horen bij ruptuur en trauma , Verlaat Verdriet en verlate rouw

Rouwen

Als de ruptuur van het vroege verlies van je ouder(s) in je jeugd trauma heeft veroorzaakt, dan heb je mogelijk toen je gevoelens afgesloten. Weggestopt. Gevolg daarvan is, dat je toen niet hebt kunnen rouwen. Mogelijk wel in je hoofd, maar niet in je gevoel. In de loop van de jaren is de weg naar gevoelens rondom het verlies van je ouder(s) meer en meer afgesloten geraakt. Bij Verlaat Verdriet is het dus niet zo dat rouw direct verbonden is aan verlies. Typerend voor een verlaat rouwproces is dat je, stap na stap, de weg terugzoekt waarlangs je weer contact maakt met gevoelens die je diep hebt weggestopt. Zonder in paniek te raken als gevolg van de verliesangst die je in je draagt.

Blijven

In dit proces is het, voor mijn gevoel, juist van groot belang dat een Verlaat Verdriet-er leert woorden te geven aan gevoelens rondom verlies, over welk verlies het ook gaat. Net zo goed als ik denk dat het belangrijk is dat een therapeut blijft bij de Verlaat Verdriet-er. Omdat juist dat cruciaal is in een helingsproces van trauma: de ervaring dat er op dat moment iemand voor je is. Iemand die blijft. Die niet weggaat. Die niet de stroom van gevoelens afbreekt. Maar blijft. Voor jou.

PS: overigens heeft deze Verlaat Verdriet-er groot vertrouwen in zijn psychologe. Dat is dus niet waar het om gaat!

Vraag

Hoe werkt dat dus bij EMDR, Verlaat Verdriet en verlate rouw?
Zelf denk ik verder na over dit onderwerp. Maar mogelijk help jij me verder met denken. Ik hoor het graag.

Gedicht

Lees nog eens het gedicht van Vasalis.

  • Wat zegt dit gedicht jou?
  • Wat zegt dit gedicht over jou?

Verdriet kit al mijn krachten samen,
Zodat ik roerloos word als steen.
Mijn hele wezen wordt materie,
een ondoordringbaar star mysterie,
o sla de rots, opdat ik ween.

M. Vasalis
1909-1998
Dichters en psychiater

Zoveel soorten van verdriet

Gepubliceerd op zondag

Zoveel soorten van verdriet
ik noem ze niet.
Maar één, het afstand doen en scheiden.
En niet het snijden doet zo’n pijn,
maar het afgesneden zijn.

Trauma en ruptuur

Trauma = wond
Ruptuur = inscheuring of verscheuring

In het proces van verlate rouw bij Verlaat Verdriet is het van belang te onderzoeken wat het vroege verlies van je ouder(s) bij je teweeg heeft gebracht. Hoe ziet die wond er uit bij jou? Is er sprake van een oppervlakkige verwonding die al genezen is? Of is er sprake van een desastreuze breuk, die tot op de dag van vandaag een rol van betekenis speelt in je leven? Een breuk die vraagt om tijd, zorg en aandacht om alsnog te kunnen helen?

Niet elke ruptuur betekent trauma

Niet in alle gevallen hoeft het vroege, onomkeerbare verlies van je ouder(s) trauma te hebben veroorzaakt die tot in je volwassenheid je leven beïnvloedt. Mogelijk zijn de omstandigheden in je vroege jeugd zodanig geweest dat uit dit verlies geen psychologisch trauma is ontstaan.

Ben je jong je ouder(s( verloren, dan ben jij in de eerste plaats de aangewezen persoon om hier iets van te vinden. Mogelijk verloor je jong je ouder(s) en zeg je over jezelf: ‘Ik heb geen Verlaat Verdriet. Verlaat Verdriet gaat niet over mij.’
Maar…
Mogelijk trekken je naasten uit je dagelijkse gedrag andere conclusies. Bijvoorbeeld omdat ze je controle-dwang ervaren. Of ze maken je angst- en paniekaanvallen mee. Mogelijk ervaren je naasten dat jij je nooit helemaal geeft. Dat je nooit helemaal aanwezig bent. Of dat je juist nadrukkelijk wel altijd aanwezig bent.
Misschien zeggen ze onder elkaar: ‘Ach, die is nu eenmaal zo’, omdat ze de thema’s van Verlaat Verdriet niet kennen. Jouw eigenschappen niet relateren aan het vroege verlies van je ouder(s). Ze zien als karaktertrekken, in plaats van als eigenschappen die zijn ontstaan als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s).

Niet elk trauma betekent ruptuur

Trauma’s kunnen in een mensenleven op veel manieren worden veroorzaakt. Lang niet alle trauma’s worden veroorzaakt door een ruptuur. Jong ouderverlies door overlijden is een van de vele manieren waarop trauma kan ontstaan.

Ben je jong je ouder(s) verloren door de dood, dan kan het belangrijk zijn bij jezelf te onderzoeken welke wond het verlies van je ouder(s) bij jou heeft veroorzaakt. Is er sprake van een (oppervlakkige) wond die allang genezen is? Of is er sprake van een diepe kloof? Een afgescheiden zijn? Een diepe kloof, die niet te overbruggen lijkt te zijn? Die er altijd voor zorgt dat je in de overleefstand staat?

Sotto Voce

Lees het gedicht van Vasalis.

  • Wat zegt dit gedicht jou?
  • Wat zegt dit gedicht over jou?

Zoveel soorten van verdriet
ik noem ze niet.
Maar één, het afstand doen en scheiden.
En niet het snijden doet zo’n pijn,
maar het afgesneden zijn.

Nog is het mooi, ’t geraamte van een blad,
vlinderlicht rustend op de aarde,
alleen nog maar zijn wezen waard.

Maar tussen de aderen van het lijden
niets meer om u mee te verblijden:
mazen van uw afwezigheid
bijeengehouden door wat pijn
en groter wordend met de tijd.
Arm en beschaamd zo arm te zijn.

M. Vasalis
1909-1998
Dichters en psychiater

Lezen

Verlaat Verdriet )Ver)Werkboek
Tips voor mensen in je omgeving (Hoofdstuk 18).

Kijken

Video: Rouw kent geen tijd
Recent verlies 
Jong ouderverlies 

Samen werken aan het mijnenveld bij Verlaat Verdriet

Gepubliceerd op zaterdag

‘Ik ben een groot fan van jouw werk.’ Twee jaar geleden volgde Hanneke een Verlaat Verdriet-workshop bij mij. ‘Ik wil iets met Verlaat Verdriet’ vult Hanneke – orthopedagoog van beroep – aan. Het is duidelijk voor ons beiden: er gaat iets gebeuren. Maar wat? In welke vorm?

Een paar weken geleden plaatste ik de blog Hulpverleners, hoe kan ik jullie helpen? Mooie reacties kwamen er op deze blog. Waaronder van Hanneke, die onmiddellijk reageerde. ‘Ik wil jou hiermee helpen.’
Gisteren sprak ik Hanneke aan de telefoon. Inmiddels is ze van werk veranderd. Traint nu hulpverleners. Volgt een opleiding om trainingen te ontwikkelen. Ze van vorm en inhoud te voorzien. Ze te geven.
Als dat niet bijzonder is!

Verlaat Verdriet verduurzamen

‘Weet je Hanneke, er is veel werk aan de winkel om mijn Verlaat Verdriet-werk te verduurzamen. Ik zou bijvoorbeeld zo graag het mijnenveld bij Verlaat Verdriet toegankelijk, inzichtelijk en overzichtelijk maken voor hulpverleners.’
We maken een eerste vervolgafspraak. In augustus komt Hanneke naar mij toe. Dan overleggen we wat we kunnen gaan doen.
Samen werken aan het mijnenveld bij Verlaat Verdriet.
We verheugen ons!

Het mijnenveld

Vraag je je af wat ik bedoel met het mijnenveld? Bekijk de video in Rouw kent geen tijd over het mijnenveld.

 

Eten in de Lunigiana: Schatgids voor Codiponte

Gepubliceerd op vrijdag

De keuken van de Lunigiana is de keuken van de Toscane. Per slot van rekening ligt Codiponte in de Lunigiana, het Noordwestelijke deel van de Toscane. Maar de Lunigiana is wel een gebied met een heel eigen karakter. De Lunigiana wordt namelijk begrensd door de Apennijnen, de Apuaanse Alpen en de Ligurische Zee.
Zoals elke streek in Italië heeft ook de Lunigiana z’n eigen(aardige) keuken. De Lunigiana is vooral beroemd om zijn paddenstoelen (met name eekhoortjesbrood) en z’n kastanjes. Een paar voorbeelden, en het recept van een zoete lekkernij uit Pontremoli, deel ik graag met je.

Cucina povera (armeluis keuken)

Ingrediënten uit de omgeving kastanjes, uien, verschillende soorten groenten, kazen, paddenstoelen.

  • Amor alla crema
  • Torte verde
  • Testaroli
  • Sgabei

De scabei en de gefrituurde courgettebloemen van Davide wil je echt niet missen!

  • Focacette (focaccia)
  • Lasagne bastarde di Lunigiana
  • Pattone (een soort dun brood van kastanjemeel)
  • Kastanjes
  • Funghi Porcini (eekhoorntjesbrood)
  • Ribollita (groentesoep met brood)

De weg van liefde

Lees meer over de biografische retreat in Codiponte: De weg van liefde
Lees meer over Codiponte: Rocca di Codiponte 

Amor alla crema

De weg van liefde kan in Italië niet zonder lekker eten.
Lekker eten in Italië gaat niet zonder toetje. Vooral niet als dat toetje zoet is.
Speciaal door mij gevonden voor De weg van liefde ‘Amor alla crema’ – ‘Romige liefde’. Uit de Lunigiana. Genieten van dit toetje in Italië verdient vanzelfsprekend de voorkeur. Maar zelf maken en thuis genieten kan natuurlijk ook.

Ik geef je graag het recept voor vijftien liefdes door, zodat je thuis (alvast) kennis kunt maken met deze romige liefde. (Het recept voor echte Amor is geheim, dit is slechts een indicatie.)
Tip: Zoals met alle liefde: simpel, maar heeft wel aandacht en toewijding nodig.

Ingrediënten voor ongeveer vijftien liefdes:
twee eierdooiers
100 gram suiker
100 gram boter (in kleine stukjes)
35 gram bloem
280 ml melk
stukje citroenschil, fijngesneden
glaasje cognac of rum (naar smaak)
4 druppels geconcentreerde vanille
Amaretti (kleine koekjes, fijngemaakt)
wafels (bijvoorbeeld frou frou)

  • Doe de eierdooiers in een kom.
  • Klop ze los met de suiker.
  • Voeg de bloem toe.
  • Giet de melk erbij tot het mengsel enigszins homogeen is.
  • Voeg fijngesneden citroenschil toe.
  • Voeg de vanille toe.
  • Kook vervolgens op laag vuur.
  • Laat de room iets indikken door met een pollepel te roeren.
  • Zet het vuur uit.
  • Voeg de stukjes boter toe.
  • Voeg de cognac of rum toe.
  • Mix tot je een dikke pasta hebt.
  • Zet ongeveer een uur in de koelkast (dek af met vershoudfolie om een vel op de room te voorkomen.
  • Neem de room, vul de wafels (met een spuitzak).
  • Wentel de vier hoeken van de koekjes door de fijngemaakte amaretti.

Tijd voor een ritueel

Gepubliceerd op donderdag

Al een tijdlang voel ik een scala aan veranderingen in me woelen. De ziekteperiode van mijn partner. Zijn overlijden. De vraag: hoe ga ik verder met Terschelling. Het aanbod mijn huis te verkopen. De aankoop van een huis in Italië. De verkoop van mijn huis in Nunspeet. De vraag: waar ga ik wonen. De andere vraag: hoe ga ik verder met mijn Verlaat Verdriet-werk.

Herinneringsboeken

Afgelopen maandag bezocht ik vriendin Fiep. In de basis van mijn Verlaat Verdriet-werk hebben we jarenlang intensief en met veel plezier samengewerkt. Samen organiseerden we informatieavonden. Lezingen. Symposia. Samen bedachten we lang geleden Herinneringsboek Moeder en Herinneringsboek Vader. We stelden ze samen. Gaven ze vorm.

Fiep is stervend. Twee-en-half jaar geleden kreeg ze te horen ‘Terminale kanker. Nog hooguit drie maanden te leven.’ Ze heeft er twee-en-half jaar van weten te maken. Maar nu is het genoeg.
Fiep wil niet meer.

Turbulentie

In al die turbulentie voel ik steeds meer dat het tijd is anders in mijn Verlaat Verdriet-werk te gaan staan. De gesprekken met mijn uitgevers inspireren me. Nieuwe ideeën ontstaan. Nieuwe perspectieven. Morgen ga ik brainstormen over bredere inzet van social media in mijn werk.

Ritueel

Soms dienen de veranderingen zich moeiteloos aan.
Soms voel ik me er ongemakkelijk mee.

Vanochtend toen ik wakker werd wist ik het. Ineens.
Het is tijd voor een ritueel. Meteen wist ik wat me te doen stond. Het is tijd om afscheid te nemen van de tientallen mappen met de honderdduizenden aantekeningen over Verlaat Verdriet, verlate rouw en mijn werk. De oogst van vijf-en-twintig jaar werk. Stonden even lang te wachten tot ik ze weer eens door zou gaan lezen.

Ik heb al die mappen en al die aantekeningen niet meer nodig.
Ik ben mijn Verlaat Verdriet-werk geworden.
Ze mogen weg.
Niet meer kijken.
Niet meer lezen.
Papiercontainer.
Gewoon doen.

Verder gaan

Tijd voor een ritueel.
Hoogste tijd om verder te gaan.