Hoe ontwikkel je een samenhangend aanbod

Gepubliceerd op dinsdag

Samenhangend aanbod

‘Juul, wat ik wil is een samenhangend aanbod ontwikkelen voor Verlaat Verdriet.’ Juliette en ik zijn samen aan het werk met de Verlaat Verdriet-website. Het is zeker 20 jaar geleden. Juliette kijkt me twijfelend aan. ‘Een samenhangend aanbod voor Verlaat Verdriet? Wat bedoel je dan?’ vraagt ze. ‘Weet ik ook niet’ zeg ik terug. ‘Maar ik weet wel dat ik het wil.’

Onderzoeken

Inmiddels zijn we ruim 20 jaar verder. Hoe ontwikkel je een samenhangend aanbod. Nu weet ik het. Bijvoorbeeld, zoals bij mij het geval is, door van een onderwerp dat je na aan het hart ligt je levenswerk te maken. Omdat je het wilt. En omdat het nodig is. Stug doorwerken. De noodzaak zien. Lichtpuntjes in het vizier houden. Teleurstellingen incasseren. Door me consequent af te vragen: waar gaat jong ouderverlies over. Waar gaan de gevolgen van jong ouderverlies over. Welke gevolgen in je jeugd. Welke gevolgen voor de ontwikkeling van je identiteit. Te onderzoeken. Te blijven onderzoeken. Nooit tevreden te zijn met voor de hand liggende antwoorden.

Rouw kent geen tijd

Zo is in de loop van vele jaren mijn samenhangend aanbod ontstaan. Rouw kent geen tijd: Verlaat Verdriet verwerken en helen. Een programma waarin niet alleen zelfhulp-tools voor Verlaat Verdriet-ers hun plaats hebben, maar ook handreikingen voor hulpverleners voor hun werk met Verlaat Verdriet-ers. De basis ligt klaar. De verschillende werkmethoden moeten nog werk-klaar gemaakt worden.
De video Rouw kent geen tijd is er al.
De vernieuwde versie van Teruggaan, om verder te kunnen ligt vrijwel druk-klaar bij de uitgever.

‘Waarom wil ik dit eigenlijk vertellen?’ vraag ik me af.
‘Omdat het tijd is’ zegt mijn innerlijke stem.

Je hoeft het niet meer achter je te laten

Gepubliceerd op donderdag

Een verlies moet je verwerken. Achter je laten. Je moet verder met je leven.
Decennia lang zijn de opvattingen over rouw en rouwen zo rigide, zo dwingend, zo lineair geweest dat rouwen rouw-verwerken is geworden. Een proces met een begin – het verlies – en een eind. Wat dat eind was wist eigenlijk niemand, maar iedereen wist dat het moest. Je moest een verlies achter je laten. Dan pas kon je door met je leven.

Verlaat Verdriet en verlate rouw

Deze lineaire opvatting is al die tijd niet minder dan desastreus geweest voor Verlaat Verdriet en verlate rouw. In deze opvatting kon Verlaat Verdriet nooit iets anders zijn dan een optelsom van falen. Je had het verlies allang verwerkt moeten hebben. Allang achter je gelaten moeten hebben.

Zo werkt het niet bij Verlaat Verdriet en verlate rouw. Jong ouderverlies heeft in veel gevallen levenslange invloed. In veel gevallen zelfs veel invloed. Heel veel.
Maar. Het hoeft je leven niet meer te beheersen. Het feit: de dood van je ouder, is er. De gevolgen, en de gevoelens die je hebt over het vroege verlies, onderzoek je. Geef je een zichtbare en ervaarbare plek in je leven in een verlaat rouwproces.

Basisworkshop Verlaat Verdriet

Geef jezelf de tijd.
De rust. De aandacht. En de kennis van Titia Liese.
De workshop Verlaat Verdriet biedt je die gelegenheid.

Licht een tipje van de grauwsluier op

Gepubliceerd op dinsdag

‘Ik heb alles wat m’n hartje begeert. Prachtige kinderen. Een goede relatie met mijn partner. Een mooi ruim huis. Werk waar ik veel plezier in heb. En toch… Toch kan ik niet genieten. Heb ik altijd het gevoel dat er een soort van grauwsluier over mijn leven ligt. Zo vaak heb ik me afgevraagd: hoe kan dat toch? Wat is er toch met mij aan de hand? Waarom lukt het me niet gelukkig te zijn met wat ik heb? Waarom heb ik altijd het gevoel dat ik niet voluit leef?’

Klachten

Vaak hoor ik het. Verlaat Verdriet-ers die me gevonden hebben op het web, na een vaak lange zoektocht. Veel van deze Verlaat Verdriet-ers hebben klachten die ze niet goed thuis kunnen brengen. Klachten als: waarom heb ik altijd het gevoel dat ik niet voluit leef. Waarom ben ik zoals ik ben, en doe ik zoals ik doe. Ze hebben overal gezocht. Hebben therapieën gevolgd. Zijn aan het werk gegaan met een coach. Hebben fysieke klachten. Zijn altijd moe. Veel van deze Verlaat Verdriet-ers leggen niet de link tussen het vroege verlies van hun ouder(s) en de klachten die ze hebben. Ze realiseren zich niet dat ze via de dood van hun ouder verbonden zijn geraakt aan de dood. Dat ze als het ware altijd leven in de schaduw van de dood. Totdat ze terecht komen op mijn Verlaat Verdriet-site. Dan zien ze het. Dan gaat er een wereld voor ze open.

Jong ouderverlies

Verloor je jong je ouder(s)? De Zelftests helpen je te onderkennen hoe het zit bij jou. Dat kan confronterend zijn. Maar het zal je vooral opluchting brengen. Je bent niet de enige die hiermee worstelt. Er zijn ook voor jou mogelijkheden om verder te gaan. Dat zal je de moed geven verdere stappen te zetten. Te onderzoeken: wat betekent het vroege verlies van mijn ouder(s) nu nog in mijn leven. Wat kan ik doen om dit verlies een aanvaardbare plek te geven in mijn leven.

Zelftests

Neem de tijd, en de rust

Eva Hoeke graaft in het verleden van haar vader

Gepubliceerd op maandag

Margio

………… Eva Hoeke (1979) graaft in het verleden van haar vader Rob Hoeke (pianist / 1939-199). En daarmee haalt ze weer heel wat overhoop………..

Rob Hoeke

……………..Wanneer een ouder betrekkelijk vroeg overlijdt is dat vooral spijtig. Om niet te zeggen ingewikkeld, omdat het eigen karakter ook steeds minder herleid kan worden. Wat dan weer leidt tot eindeloos gepuzzel en niet zelden tot een leven dat tot de laatste zucht vervuld blijft van dat van de ander. Omdat een mens nu eenmaal eeuwig op zoek is naar zichzelf. En je na de begrafenis overbleef met iemand die er zo verschrikkelijk toe deed, zonder er te zijn.

Ook na dik twintig jaar bleef het in wezen onvoorstelbaar dat mijn vader mijn kinderen niet kende. Mijn man niet. Zelfs mij niet meer, want het kind dat hij op 6 november1999 gedag zei is allang verdwenen. Getransformeerd, in letterlijke zin. Al mijn cellen waren sindsdien vervangen. Sommigen zelfs dagelijks. En uit het kind was een vrouw tevoorschijn gekomen die sterk op haar moeder leek, zeiden de mensen. Maar die kenden mijn  vader niet. En degene die hem wel hebben gekend, werkelijk hadden gekend, waren uitgedund…………..

Lees meer

 

Een heel bijzondere verbondenheid met Codiponte

Gepubliceerd op zondag

Samenkom-dag

Vandaag, 15 mei 2022. Een zonovergoten dag waarop we weer samenkomen. Deze keer in Nunspeet. We, dat is de kleine groep van de schrijf-retreat De weg van liefde van oktober 2021. Allemaal voelen we het: de heel bijzondere verbondenheid met Codiponte. Met de liefdevolle gastvrijheid van Maartje en Davide. Hun groepshuis Villa le Muse en met La Concia, de B & B van Maartje en Davide. Met de schrijf-retreat De weg van liefde. Met BeeldTaal.

Herinneringsboekje

Stephanie verrast ons met een heel bijzonder geschenk. Voor ieder van ons heeft ze een heel speciaal boekje gemaakt, met de titel In iedere traan glinstert een mooie herinnering. Helemaal met de hand gemaakt. Voor ieder een eigen exemplaar. Een omslag van keramiek. Met de hand gemaakt papier in het binnenwerk. Een boekje met foto’s. Met herinneringen aan De weg van liefde. Aan Codiponte. Hand-gebonden.

Blij en dankbaar nemen we dit geschenk van bijzondere verbondenheid in ontvangst.
Herinneringen zijn voor altijd staat in het achterplat gestanst.
Steef, dank je wel voor dit bijzondere geschenk.

Inspiratie

  • Wil je meer weten over dit boekje? Lees meer
  • Wil je meer weten over handgemaakt papier? Lees meer 
  • Wil je meer weten over de schrijf-retreat De weg van liefde 2022 in Codiponte? Lees meer
  • Wil je meer weten over B&B La Concia? Lees meer

Vaderskind; de oorlog van Renate Rubenstein

Gepubliceerd op zondag

Vaderskind

‘…….. het zal wel niet in één moment gekomen zijn, meer stap voor stap, je vindt er na de oorlog telkens kleine sporen van. Maar op den duur moet het een inzicht zijn geworden. Het was niet alleen dat ze haar vader nooit meer terug zou krijgen en dat hij haar nooit meer zou beschermen, lassie, lassie. Het was niet alleen de dood, wat dat ook zijn mocht. Het waren de levenden. Hoe kon ze met hen verder? Hoe kon ze zich verweren tegen hun bedrog? Ze moest de moed verzamelen om nu voor altijd op haar eigen oordeel af te gaan, meer nog dan ze de laatste jaren toch al deed. Ze moest haar eigen argumenten vinden en daarbij vertrouwen op haar waakzaamheid en intuïtie. Luisteren naar de signalen van haar angsten, die zo juist waren gebleken. Ze was vijftien en haar angst was de bescherming die haar restte…….

blz 140

Vati

…….’Dan staat hun vader op. Hij zal ze vast hebben geknuffeld en ze hebben gezegd dat ze lief voor elkaar moeten zijn. Deed hij vaker, maar dat weten ze niet meer. Hij gaat de deur uit en de trap af, tussen de twee mannen in, en dan zegt een van de twee nog gauw iets geruststellends dat de kinderen hun leven lang niet mee vergeten. ‘Der Vati kommt bald wieder nach Hause……..’

blz 80

Verantwoording

…….’Dit is een verhaal met open plekken. Het vertelt van een kind dat wordt gestempeld door de wereld zonder zelf al te veel te stempelen. Een meisje uit 1929, Duits, met een vader die de nazi’s als jood zien, op de vlucht in Nederland. Een meisje als Anne Frank. Je wilt haar leren kennen, maar zo jong, wat kun je al over haar zeggen?………

blz 141

Vaderskind

De oorlog van Renate Rubenstein.
1929-1990.
Vijftien jaar toen ze haar verder verloor.

Lees meer

Vaderskind

 

Herkennen met de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet

Gepubliceerd op dinsdag

‘Ik kwam op jouw site terecht, en las de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet. Ik wist niet wat ik las. Er ging een wereld voor me open.’
‘Ik heb zo gezocht in mijn leven, zoveel gedaan. Het hielp allemaal niets. Ineens staat het voor m’n neus. Dit gaat over mij.’
‘Ik ben je site gaan lezen. Wat ben ik jou dankbaar dat je dit allemaal hebt uitgezocht.’

Zie je wel: ik ben niet gek

Veel Verlaat Verdriet-ers hebben, meestal al sinds het overlijden van hun ouder, het gevoel anders te zijn dan andere mensen. Het diep weggestopte verdriet, de eenzaamheid en de boosheid over wat er allemaal gebeurde vormt een blokkade in je die je verhindert voluit te leven. De gevolgen van het vroege verlies manifesteert zich met name in de vorm van beschermings- en overlevingspatronen. Ondanks het feit dat Verlaat verdriet-ers zich anders voelen dan andere mensen doen zich veel gemeenschappelijke kenmerken bij hen voor.

Dit gaat over mij

Verlaat Verdriet-ers herkennen zich vaak in bijvoorbeeld

  • Je altijd aanpassen
  • Niet om kunnen gaan met grenzen
  • Abrupt de verbinding kunnen verbreken
  • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid
  • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen
  • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst
  • Moeite hebben met ruimte innemen
  • Altijd geven
  • Moeite hebben met intimiteit

Lees meer

Lees meer Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet 

Het helpt je je ervan bewust te worden dat veel van de ongemakken die zich in je leven voordoen zijn ontstaan als gevolg van het vroege verlies van je ouder. Ze maken dat je krampachtig in het leven staat en dat je je leven regelmatig kunt ervaren als moeilijk en (te) zwaar. Realiseer je dan dat die ongemakken zijn ontstaan als gevolg van de vroege dood van je ouder, en dat ze weer veranderbaar zijn. Ze hoeven je de rest van je leven niet meer te bepalen.

Lees meer over Verlaat Verdriet en verlate rouw 

Een mens is nooit te oud om te leren

Gepubliceerd op maandag

Zo zie je maar, een mens is nooit te oud om te leren realiseer ik me terwijl ik terugfiets. Vorige week. Op Terschelling. In verband met de aankoop van het huis in Italië moet ik iets veranderen in mijn testament. Niet heel groot om te doen. Wel een ingreep met gevolgen. En te verwachten ingewikkelde problemen als ik die ingreep niet zou laten doen.

Gesprek

Ik heb me voorbereid op een gesprek met een notaris met veel mitsen, maren, bedenkingen, tips en adviezen. Een gesprek in de vorm van: hoe kom je als 70+-er op het idiote idee een huis te kopen in Italië!? En dan nog een restauratie-project ook! Wat doe je jezelf aan!? Wat doe je je nabestaanden aan!? Waar begin je aan!? Hoe denk je dat allemaal te gaan doen!? Allemaal bedenkingen van een ter zake kundige notaris die ik zelf had bedacht. Ik ben voorbereid!

Italië

We zitten samen aan de grote deftige notaris-tafel. De notaris nodigt me uit te vertellen waarom ik hier zit. Ik vertel. Over de aanpassing in mijn testament die me noodzakelijk lijkt. Over de verkoop van mijn huis in Nunspeet. De aankoop van het huis in Italië. ‘Wat geweldig dat je dat je dit doet’ roept de notaris spontaan uit. ‘Italië! Ik houd van Italië! Wat geweldig daar een huis te hebben. Waar staat het?’ ‘Wil je foto’s zien?’ vraag ik, aanmerkelijk opgevrolijkt. ‘Ja, laat zien’ roept ze uit. Samen kijken we naar de foto’s op mijn telefoon. Ze kijkt en kijkt nog eens. En nog eens. ‘Dat kan prachtig worden!’

‘Ik zou in Italië nog even langs een notaris gaan in verband met de aanpassing van je testament. En je administratie ook in Italië op orde hebben.’ raadt de notaris me nog aan. ‘Als je even wacht dan passen we je testament aan. We zetten er meteen in: naar Nederlands recht opgemaakt. Ik zal je een schappelijke prijs rekenen.’

Als de notaris me het nieuwe testament voorleest voel ik me tevreden. Hoe vaak ben ik in m’n leven iets uit de weg gegaan, heb ik iets ontweken, waarvan ik tevoren dacht dat het te moeilijk voor me zou zijn? Of omdat ik er tegenop zag? Zo zie je maar, een mens is nooit te oud om te leren.

Alles heeft een tijd

Gepubliceerd op zondag

‘Zijn jullie bereid je huis te verkopen?’ wordt ons, totaal onverwacht, gevraagd. Wij, dat zijn mijn buren van ons rijtje aan de Laan en ik, zijn voor een heel ander onderwerp naar het gemeentehuis gekomen. En zijn dus verbaasd. Geschrokken. Wat gebeurt hier?? Zelf voel ik naast de verbazing over de vraag, en nogal tot mijn eigen verbazing, door me heengaan: Ik zeg niet direct NEE.

Koopcontract

Inmiddels heeft dit gesprek al een paar jaar geleden plaatsgevonden. Afgelopen donderdag heb ik mijn handtekening gezet onder het voorlopig koopcontract. Mijn huis verkocht, maar ik mag nog tenminste twee-en-half jaar in dit huis blijven wonen. Een heel bijzonder gevoel. Mijn huis is niet meer mijn huis, maar tegelijkertijd is het nog steeds mijn huis. Tenminste: voorlopig wel.

Verlaat Verdriet-workshops

De verkoop van mijn huis betekent veel voor me. Meer dan veertig jaar heb ik in dit huis gewoond. Van dit huis gehouden. Mijn plek. Bijna twintig jaar heb ik in dit huis mijn Verlaat Verdriet-workshops gegeven. Van mijn workshops gehouden. Mijn Verlaat Verdriet-werk met zoveel Verlaat Verdriet-ers. De verkoop van mijn huis betekent dus niet alleen voor mij heel veel. Het betekent ook heel veel voor mijn Verlaat Verdriet-werk. Voor het Verlaat Verdriet-werk zoals ik dat in mijn eigen huis hebt gedaan. Een veilige plek voor tal van deelnemers aan de vele workshops die ik heb gegeven. De kleine groepjes waarin alle tijd, ruimte en aandacht was. Waar Verlaat Verdriet-ers van mij hebben geleerd, en ik van Verlaat Verdriet-ers. Nog twee-en-half jaar, en dan kunnen de workshops niet meer op deze manier plaatsvinden.

Limiet

Alles heeft zijn tijd en alles heeft zijn limiet. Ook mijn Verlaat Verdriet-workshops in de vorm waarin ze nu plaatsvinden.

Workshop Verlaat Verdriet

Overweeg je al langere tijd mee te doen aan een Verlaat Verdriet-workshop in de vorm waarin ik ze nu aanbied? Dan is het misschien tijd voor je geworden een besluit te nemen en je aan te melden voor een workshop.
Lees wat de workshop Verlaat Verdriet jou te bieden heeft.

Mijn zeer bijzondere week in Codiponte

Gepubliceerd op zondag

Twee weken geleden verbleef ik in Codiponte, bij Maartje en Davide op La Concia.
Een zeer bijzondere, enerverende, rustige en tegelijkertijd energieke week. Er moest wel het een en ander gebeuren. En er gebeurde ook het een en ander.

Pleintje

Op de zonnige foto zie je ons pleintje op de Rocca van Codiponte. Het linker huis behoort inmiddels mij toe, het huis met de onderdoorgang en boven de groene luikjes. Onwennig voelt het nog steeds. Maar: het is van mij. Echt van mij.
Het pand aan de rechterkant is aangekocht door Maartje en Davide. Het is de bedoeling dat ze daar na restauratie een eetgelegenheid vestigen.

Project

Samen vormen deze twee panden ons project. Het project waarvan Maartje en Davide – en dan vooral Maartje – zowel initiators alles voortrekkers zijn en werkelijk alles doen wat nodig is om een verlaten Italiaans pleintje weer tot leven te brengen.

Restauratie

De huizen moeten gerestaureerd worden. Ingrijpend gerestaureerd. Zeker het huis dat van mij is. Het zal dus even duren voordat ik mijn Verlaat Verdriet-werk kan gaan doen in mijn eigen Casa Bicaudata op de Rocca van Codiponte. Maar de mogelijkheden die Maartje en Davide bieden in Codiponte – volledige verzorging, zoals logies en maaltijden én werkruimte zijn reeds voorhanden in Villa le Muse en op La Concia. We kunnen dus al samen aan het werk, zoals met de biografische retreat De weg van liefde.

Plekje

‘We hebben altijd een plekje voor jou’ zei Maartje tijdens deze zeer bijzondere week. En dat is zo fijn!

Lees meer

De weg van liefde