Symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

Gepubliceerd op dinsdag

Vader

Verloor je in je jeugd je vader door overlijden? Heb je het boek VADER – geschreven door Ap Dijksterhuis – gezien en/of gelezen?
Afgelopen zomer las ik zijn boek. Wat een prachtig boek! Wat raakt dit boek veel Verlaat Verdriet-thema’s aan! Zeker als je in je jeugd je vader verloor door overlijden.

Ap Dijksterhuis

‘Ap, wij – Verlaat Verdriet-ers – hebben jou nodig‘ mailde ik hem, meteen na het lezen van zijn boek. ‘We hebben iemand nodig als jij die ons helpt Verlaat Verdriet meer in de wereld te zetten‘. ‘Jullie hebben mij niet nodig‘ mailde hij me al snel terug. ‘Ik ben niet belangrijk‘. Ik moest lachen om zijn antwoord. Lees ik hier een Verlaat Verdriet-er?

Ik stuurde hem, ter kennismaking, een presentexemplaar van mijn Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek. ‘Ik ben onder de indruk van jouw aanpak‘ mailde hij me na ontvangst van het boek.

Zo ontstond langzaam maar zeker een soort van digitale verstandhouding tussen mij en hem. Ineens wist ik het. Ik wil een dag organiseren voor Verlaat Verdriet-ers, samen met hem. Dus mailde ik hem nogmaals. ‘Ik wil iets samen met jou. Een dag voor Verlaat Verdriet-ers’. ‘Zeg maar wanneer en waar’ zo liet hij me meteen weten.

Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

Het balletje gaat rollen. En rollen. Andere Verlaat Verdriet-ers bieden hun hulp aan. Sluiten zich aan bij het plan. Het plan krijgt vorm. De vorm van een symposium. Symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.
Ergens, op een zaterdag, in januari/februari/maart 2024.
Plaats: De Ontmoeting in Nunspeet.

Boek

Vorige week las ik, ter voorbereiding van het symposium, nogmaals het boek VADER.
Zo mooi geschreven.
Lees het zelf, kan ik je alleen maar aanraden.

Symposium

Laat je op de hoogte houden van ons ‘werk in uitvoering’ aan dit symposium. Aan de inhoud van de dag. De vorm. De datum. En al het andere dat komt kijken bij de organisatie van een symposium. Volg ons via mijn blogs. Ben je nog niet geabonneerd op mijn blogs? Dat kan via HOME. Of volg ons via de verschillende Verlaat Verdriet-Facebook-sites.

Lezen & doen

‘Oma, wat is er toch met je gebeurd?’

Gepubliceerd op woensdag

‘Ik kom naar de Terugkomdag volgende week, hoor. Maar eerst wil ik iets bijzonders met je delen. Vorige week sprak ik mijn kleinzoon. ‘Oma, wat is er toch met je gebeurd?’ vroeg mijn kleinzoon aan me.’

Verlies vader

Afgelopen week werd ik gebeld door een deelneemster van één van de workshops in oktober. Nu tachtig jaar. Zestien maanden toen ze haar vader verloor. Haar vader werd in de oorlog opgepakt wegens verzets-activiteiten. Afgevoerd naar concentratiekamp Neuengamme. Overleed daar als gevolg van ontberingen en uitputting.

Haar moeder hertrouwde. Ze kreeg een stiefvader. ‘Mijn stiefvader was een beste man. Maar hij was niet mijn vader.’ Haar leven werd overleven. Een bewogen leven, met ups, maar ook met veel downs. De afgelopen jaren liet haar strijdvaardigheid haar steeds meer in de steek. Ze raakte in een depressie. Via vrienden werd ze er op attent gemaakt dat haar depressie wel eens te maken kon hebben met het vroege verlies van haar vader. ‘Neem contact op met Titia Liese, kreeg ze als advies. Dat deed ze. Ze belde. Maakte een afspraak voor een kennismakingsgesprek. Ze kwam. Tijdens ons kennismakingsgesprek viel het eerste kwartje. Eenmaal thuis belde ze me op. ‘Nu pas durf ik te voelen hoe boos ik diep van binnen altijd ben geweest om de dood van mijn vader.’

Workshop Verlaat Verdriet

Ze meldde zich meteen aan voor de workshop. Deed mee met de workshop in oktober. Steeds meer puzzelstukjes vonden hun plek. Haar vader kreeg een nieuwe, warme plaats in haar leven. Eenmaal thuis ging ze schrijven. Over haar vader. Aan haar vader. Ze kon – eindelijk – praten over haar verlaat verdriet. Met haar kinderen. Haar kleinkinderen. Met mensen in haar omgeving. Haar huisarts.
‘Dat is wat er met me is gebeurd.’ zegt ze aan de telefoon. ‘Natuurlijk kom ik naar de Terugkomdag. Ik heb een heleboel te vertellen. Dus graag zelfs!’

NB

Blog geplaatst met hartelijke instemming van de betrokken deelneemster.

Lees meer

Waar komt toch die aanname vandaan?

Gepubliceerd op zondag

Waar komt toch die aanname vandaan?
Welke onderzoeken wijzen dit uit? De aanname bij wetenschappers dat de meeste kinderen die jong een ouder verliezen dat kunnen verwerken? (in hun jeugd?).
Wie heeft die onderzoeken gedaan? Waar? Waar zijn die onderzoeken? Wat staat daar in?

Recent meldt onderzoeker/specialist op het gebied van kinderen, jongeren en verlies dr. Mariken Spuij het weer in het artikel in Volkskrant Magazine van 11 november 2023 ‘De meeste kinderen en jongeren die een ouder verliezen lukt het dit zelf te verwerken.’
In het artikel in Volkskrant Magazine drie interviews. Verhalen van jonge ‘wezen’. Heftige verhalen. Van wie je, al lezend, bij een van de ‘wezen’ ontdekt dat ze helemaal geen wees is (hoe onzorgvuldig kun je zijn?). Wat overigens niet wegneemt dat het verhaal van deze ‘wees’ ook een heftig verhaal is. Maar: als één van je ouders nog leeft, ook al woont die ouder in het buitenland, dan ben je geen wees. Dan ben je een zogeheten ‘halfwees’. Dan ben je iemand die jong een ouder is verloren door overlijden. En dan ben je dus, volgens wetenschappelijk onderzoek, in staat dat verlies (in je jeugd) te verwerken.

Waar komt toch die aanname vandaan?

Steeds opnieuw de verbazing bij Verlaat Verdriet-ers die ik ontmoet in mijn Verlaat Verdriet-werk. In mijn workshops. Met name bij Verlaat Verdriet-ers die zelf werkzaam zijn als wetenschapper. Als onderzoeker. Docent. Als psycholoog. Als orthopedagoog.
Waar komt toch die aanname vandaan?
Over welke onderzoeken gaat dat?
Wie heeft die onderzoeken gedaan?
Waar?

Hoe is het mogelijk dat kennelijk nooit en nergens een wetenschapper zich afvraagt: ‘Doen wij het wel goed?’ ‘Klopt het eigenlijk wel wat wij doen?’
‘Bevragen we ooit volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden?’
‘Op welke aannames baseren we onze onderzoeken eigenlijk?’
‘Waar en hoe vinden we de mensen die we zouden kunnen ondervragen?’
‘Wat willen we dan weten?’ ‘Welke vragen zijn dan relevant?’

Ongestelde vragen

‘Of kinderen die een ouder verliezen daar later nog last van kunnen hebben is een onbeantwoorde vraag.’ las ik een aantal jaren geleden in een artikel van de hand van Mariken Spuij bij de presentatie van haar proefschrift in boekvorm.
Bij wetenschappers: ja, kennelijk.
Maar zou het kunnen zijn dat die stelling meer te maken heeft met ongestelde vragen dan met onbeantwoorde vragen?
Wij: volwassen ‘ervaringsdeskundigen’ hebben namelijk een heleboel antwoorden als de juiste vragen worden gesteld.

Lees meer

Onderzoeken die Mariken Spuij recent aan mij heeft doorgegeven

‘Er wordt geluisterd en er is recent mooi onderzoek gedaan (retrospectief dat wel…). Waarbij ik opmerk dat er tegenwoordig grote cohorten kinderen gevolgd worden (niet specifiek gericht op verlies) dus wellicht kunnen we over 20,30,50 etc jaar veel beter dingen zeggen. Het zal echter altijd genuanceerd zijn en blijven. De mens en zijn context zijn immers complex.’

‘Ik wijs je graag op recente publicaties. Stapje voor stapje komt er meer data. Maar nogmaals retrospectief… en niet prospectief…’

Je vroeg naar de bronnen waar de journaliste zich op baseert. Zij baseert zich echter op iets anders van Bonnano. Ik heb het even voor je nagevraagd.

https://www.researchgate.net/publication/5607614_The_Human_Capacity_to_Thrive_in_the_Face_of_Potential_Trauma

Mijn dank aan Mariken Spuij!

Rouw bij kinderen en jongeren 

Drie jonge wezen vertellen in Volkskrant Magazine

Gepubliceerd op zondag

In Volkskrant Magazine In Beeld van 11 november 2023 vertellen drie jonge wezen hun verhaal.
Hoe is het om op jonge leeftijd je beide ouders kwijt te raken?
Wat mis je het meest?
En: wat heb je nodig om uit te groeien tot een stabiele volwassene?

Rutger (23) en Finette

Op zijn 20e verliezen Rutger en zijn jongere zusje Finette hun beide ouders.
‘Op dinsdag, de eerste vakantiedag van mijn ouders, kreeg ik ’s morgens al om half acht een appje van mijn moeder, of ik mijn bed wel uit was. Woensdag bleven onze telefoons stil. Het werd acht uur, negen uur. Om half tien zei mijn zusje: ‘Er staat politie voor de deur.’………..

Lindsay (19)

Lindsay’s moeder overleed in 2015 aan kanker. Haar pleegmoeder stierf in 2022 aan dezelfde ziekte.
‘Ik ben altijd alert. Laatst was ik panellid op een symposium van jeugdzorg. Tijdens het gesprek bekroop me het gevoel: die man met die rode trui, daar helemaal achterin, die is niet te vertrouwen. Zo’n angst kan me zomaar overspoelen, zonder dat ik weet waarom.’………

Amber (24)

Ambers moeder overleed in 2007 aan een longembolie. Haar vader maakte in 2020 een einde aan zijn leven.
‘Bij elke keuze die ik maak, denk ik: zouden papa en mama dat ook zo doen? Ik vraag me vaak af of ze trots op me zouden zijn. Vooral op speciale dagen, zoals onze verjaardagen, mis ik ze erg.’…. 

Volkskrant Magazine

En dan ben je wees

Workshop Dubbel Ouderverlies

Basisworkshop Dubbel Ouderverlies

Weeswijzer

Weeswijzer

Lezen en zien

Anny Duperey: Schaduw en stilte

Nawoord

Naar aanleiding van de stelling bij het artikel Drie wezen vertellen ‘De meeste jongeren die één ouder verliezen lukt het dit zelf te verwerken, blijkt uit onderzoek van Columbia University in New York’ heb ik (Titia Liese) via haar site contact gezocht met Mariken Spuij. Ik heb haar uitgenodigd voor een gesprek over deze stelling, en over de gevolgen die deze overtuiging heeft voor Verlaat Verdriet-ers.
Ik ben benieuwd naar haar reactie!

Papa, can you hear me?

Gepubliceerd op woensdag

Barbra Streisand heeft een autobiografie uitgegeven over haar leven las ik een paar dagen geleden. Altijd weer als ik lees over haar denk ik aan haar lied uit Yentl: Papa, can you hear me. Ik deel haar lied hier graag nog eens met jullie.

Barbra Streisand was nog geen jaar toen ze haar vader verloor.

Papa, Can You Hear Me

God our havenly father,
oh God and my father
who is also in heaven

May the light
of this flickerin candle
Illuminate the night the way
your spirit illuminates my soul.

Papa can you hear me?
papa can you see me?
papa can you find me in the night?

Papa are you near me?
papa can you hear me?
papa can you help me not be frightened?

Looking at the skies
I seem to see a million eyes
which ones are yours?

Where are you now that yesterday
has waved goodbye
and close it’s doors?

The night is so much darker
the wind is so much colder
the world I see is so much bigger now that I’m alone

Papa please forgive me
try to understand me
papa dont’t you now I had no choice?

Can you hear me praying
anything I’m saying
even tough the night is filled with voices?

I remember ev’rything you taught me
every book I’ve ever read
Can all the words in all the books
help me to face what lies ahead?

The trees are so much taller
and I feel so much smaller
The moon is twice as lonely
and the stars are half as bright

Papa how I love you
papa how I need you
papa how I miss you
kissing me goodnight

Luisteren

Papa, can you hear me

Lezen

Mijn naam is Barbra 

Moedervormige leegte: VPRO-Gids 6 november 2023

Gepubliceerd op zondag

Vanmiddag kreeg ik uit de VPRO-Gids (Maandag Etalage, 6 november 2023) het artikel van Elja Looijestijn Moedervormige leegte over de documentaire van Wieke Kapteijns  Als ze er niet is.
Een mooi artikel dat ik zojuist van het web heb gehaald om met jullie te delen.

Moedervormige leegte

De moeder van filmmaker Wieke Kapteijns overleed toen hij zes was. Vijfentwintig jaar later maakt hij een aangrijpend portret van haar.

Wat is een moeder?

Wat is een moeder? Die vraag is nog niet zo makkelijk te beantwoorden. En voor filmmaker Wieke Kapteijns al helemaal niet. Zijn moeder overleed toen hij zes was, zij was toen pas 37 jaar. Kapteijns, zijn twee zusjes en zijn vader leefden samen verder. Ze moesten wel. Het is nu vijfentwintig jaar later. Kapteijns merkt dat hij een moedervormige leegte in zijn leven heeft die hij nu graag wil vullen met iets anders dan het verdriet dat hem overspoelt als hij aan haar denkt. Dat proces legt hij vast in de documentaire Als ze er niet is. Gemaakt in het kader van het project Teledoc Campus.

Documentaire

Kapteijns gebruikt in zijn werk veel archiefmateriaal. De documentaire begint dan ook met een wat algemene beschrijving van beelden van moeders door de eeuwen heen en zelfs de obligate googlezoektocht. Maar al snel kruipt hij dichter naar zijn eigen moeder toe. Op de zolder van het ouderlijk huis worden kisten en dozen geopend. Er komen fotoboeken uit, met plaatjes van heuglijke momenten zoals elk gezin ze heeft. Zijn vader heeft ook wat van haar kleren bewaard, een jurk en een broekpak die in de jaren negentig superhip zullen zijn geweest. Hij laat de tas zien die ze elke dag meenam naar haar werk als docent Frans op een middelbare school. Een leren schooltas met wat persoonlijke spulletjes erin.
Kapteijns’ zus krijgt het bij de aanblik te kwaad. En dat is begrijpelijk, want juist de alledaagsheid maakt zo pijnlijk duidelijk dat iemand in de bloei van haar leven er ineens niet meer was.

Homevideo

Dat besef wordt in de rest van de film verder uitgebouwd. Kapteijns stuit op een homevideo waarin zijn moeder te zien is terwijl ze speelt met haar kinderen. Ze probeert hun ontbijt te laten opeten en ze liefdevol op ze moppert. Later zien we haar in een ziekenhuisbed in de kamer liggen met een afwezige blik. Terwijl een peuter in haar bed klimt om haar welterusten te kussen.

Aan het eind van de documentaire kan Kapteijns hopelijk wat meer vrede hebben met zijn dode moeder, omdat hij haar leven beter kent. Voor de kijkers geldt helaas het omgekeerde. Die kan het nauwelijks verkroppen dat een vrouw die ze een halfuur geleden nog helemaal niet kenden, uit haar jonge gezin is weggerukt.

VPRO-Gids

Moedervormige leegte 

HELP! Ik ben dus niet zo uniek!

Gepubliceerd op zondag

‘Ik ben niet de enige.’ Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het een opluchting te merken dat ze niet de enige zijn die in hun jeugd hun ouder(s) verloren. En niet de enige die daar nu nog mee worstelen. Ook al besefte je zelf misschien allang dat je (waarschijnlijk) niet de enige was die jong je ouder(s) verloor: ook dan had je mogelijk diep van binnen nog steeds het gevoel dat je toch de enige was. Dat je toch de enige bent.

Eenzaamheid

Voor heel veel Verlaat Verdriet-ers een opluchting. Maar niet voor allemaal. In één van de eerste workshops ooit, een workshop voor dochters zonder moeder, riep een deelneemster op de laatste dag  ‘HELP! Ik ben dus niet zo uniek! Wat een schok voor me, om hier te ontdekken dat ik helemaal niet zo uniek ben als ik altijd heb gedacht. Dat ik helemaal niet zo bijzonder ben’. Ze moest er zelf hartelijk om lachen. Maar de ontdekking deed ook pijn En die pijn kon je ook horen in haar lach. Ineens kon ze het voelen. ‘Er wordt iets van me afgenomen. Iets waar ik goed beschouwd stevig aan was gehecht. Wat me ook heel dierbaar was. Mijn gevoel anders te zijn dan anderen. Een uniek exemplaar te zijn van de menselijke soort.’ Tegelijkertijd besefte ze welk prijskaartje daar altijd aan had gehangen. EENZAAMHEID. Het gevoel er niet bij te horen. Geen deel te zijn van een groter geheel. Geen deelnemer te zijn. Er niet toe te doen. Altijd een buitenstaander.

Overeenkomsten

Haar ontdekking indertijd deed ook iets met mij. Ineens zag ik de overeenkomsten met mijzelf. Hoe ik ook altijd dacht anders te zijn dan anderen. Totdat ik, dankzij mijn jarenlange Verlaat Verdriet-werk, ontdekte dat dit een Verlaat Verdriet-patroon is. Dat wij, Verlaat Verdriet-ers, helemaal niet zo uniek zijn. Integendeel. Dat we heel veel overeenkomsten hebben. Niet alleen als mens, maar ook in de (overlevings-)patronen die we hebben ontwikkeld. Ik ontdekte hoe eenzaam het idee anders te zijn dan anderen – uniek te zijn – je maakt als mens. Als individu. Ik realiseerde me hoe hoog de prijs is van de existentiële eenzaamheid die wij betalen voor onze vermeende uniciteit (en dan bedoel ik hier niet alleen Verlaat Verdriet-ers!).

Identiteit

Wat mij, in de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk ook steeds duidelijker is geworden, is de hardnekkigheid van deze patronen. Zoals die gevoelens van anders zijn. Er niet bij te horen. Geen deel te zijn. Een buitenstaander. Gevoelens die zich in de loop van je jeugd – en van je verdere leven – in je hebben vastgehecht in de vorm van hardnekkige overtuigingen. Die deel uit zijn gaan maken van je identiteit. Van wie je bent geworden. Die steviger in je verankerd zijn geraakt naarmate je jonger was toen je je ouder verloor.

Vragen

Durf je het aan in de spiegel te kijken? Je hardop af te vragen:

  • Ben ik echt zo anders?
  • Is mijn verhaal echt zo uniek?
  • Ben ik mijn verhaal?
  • Wil ik voor altijd de tol van eenzaamheid blijven betalen?
  • Durf ik patronen los te laten?
  • Wat heb ik nodig om dit te kunnen veranderen?

Lezen

Teruggaan om verder te kunnen

Zien en horen Rouw kent geen tijd

Als ze er niet is: Wieke Kapteijns

Gepubliceerd op zondag

Als ze er niet is

Zojuist kreeg ik een tip in verband met de documentaire Als ze er niet is. Ik geef de tip graag aan je door.
Vanavond, zondag 5 november 2023, EO

Wieke Kapteijns

Na het overlijden van zijn moeder bleef Wieke Kapteijns achter met een zwijgzame vader, twee jongere zussen en een beeld van zijn moeder dat door de tijd heen steeds verder vervaagde. Met deze documentaire probeert hij een reconstructie te maken van de vrouw die zijn moeder ooit was.  Aan de hand van objecten, foto’s, homevideo’s en found footage ontstaat langzaam een beeld. Bovendien ontdekt hij voor het eerst wat hij eigenlijk mist.

Reconstructie van een moeder

Met de film Als ze er niet is probeert Wieke Kapteijns het beeld van zijn overleden moeder te reconstrueren. Terwijl hij opgroeide, werd er thuis met zijn twee jongere zussen weinig over haar gepraat. Ook zijn vader zweeg. Het beeld van zijn moeder vervaagde in de loop der jaren.

Kapteijns begint zijn film met de vraag: ‘Wat is eigenlijk een moeder?’ Hij gaat bij mensen in zijn omgeving te rade. Hij vraagt naar hun ervaringen met hun moeders, en naar hoe zij het begrip ‘moeder’ definiëren. Hij zoekt naar beelden van moeders in de kunst. Pas daarna volgen gesprekken met zijn vader en een voorzichtige stap naar de vele foto’s, filmpjes en spullen die er van zijn moeder zijn.

Lees meer

Lees met hele interview met Wieke Kapteijns Reconstructie van een moeder

Recensie

CineMagazine

Uit je hoofd, in je lijf

Gepubliceerd op vrijdag

Een paar weken geleden liep ik door Equi Terme. Een klein – deels middeleeuws – dorp, op 10 kilometer afstand van Codiponte. Een bergdorp in de Apuaanse Alpen. Ook in Equi Terme wordt het wereldberoemde witte marmer van de Apuaanse Alpen gewonnen (de marmergroeven van Carrara liggen aan de andere zijde van de bergrug).
Zoals de naam al zegt is Equi Terme een plaats met – al sinds de Romeinse tijd – een thermaal bad. Met natuurlijke bronnen. En met een grot die in de pre-historie al bewoond is geweest. Zoals dat hoort bij een badplaats, heeft ook Equi Terme een promenade. Langs de promenade staan twee wit-marmeren beelden. Het ene beeld (hierboven) is een vrouwen-figuur dat een enorm uitgedijd hoofd torst. Een blokhoofd, zeg maar. Ik zag het beeld en dacht meteen: Verlaat Verdriet. Foto maken. Blog schrijven. Wat een herkenbaar symbool!

In je hoofd

Altijd weer is ‘in je hoofd zitten’ een groot thema voor Verlaat Verdriet-ers. Je kent het gebaar vast wel. Je handen links en rechts naast je hoofd. Vervolgens een hand boven je hoofd en een hand onder je kin. Om aan te duiden: IK ZIT ALTIJD IN MIJN HOOFD.

Uit je hoofd

Wat kun je ernaar verlangen uit je hoofd te komen. Uit die gedachten die eeuwig in je hoofd lijken rond te draaien. Hardnekkige overtuigingen. Negatieve oordelen. Over jezelf. Over andere mensen. De wereld om je heen. Over schuld. Over verantwoordelijkheid. Angst. Boosheid. Wanhoop.
Gevoel & verstand.
Je bent er moe van. Doodmoe. Je wilt wel anders. Maar hoe?

In je lijf

Ongetwijfeld niet toevallig staat naast het beeld met het ‘blokhoofd’ een ander – ook marmeren – beeld. Eveneens een vrouwenfiguur. Deze vrouwenfiguur strekt zich schijnbaar moeiteloos uit over haar linkerbeen. Heeft haar voet vast. Kijkt verwachtingsvol de wereld in.

Steeds meer komen we tot de ontdekking dat alleen psychologische hulp niet toereikend is. In ons hoofd weten we het allemaal wel. Maar in ons gevoel …….. Hoe bang zijn we om te voelen. Contact te maken met ons lijf. Te voelen dat we bestaan. Dat we er zijn. ‘Ik voel niks’ hoor ik Verlaat Verdriet-ers vaak roepen. ‘Ik kan niet bij m’n gevoel! komen!’ De wanhoop hoor je in hun stem. Alsof dat niet voelen is!
Voelen kun je leren. Een eerste stap is al je te realiseren hoe wanhopig je je kunt voelen als je denkt dat je niet kunt voelen. Je voelt wel. Je voelt alleen niet wat je zou willen voelen. Dat kun je ook niet voelen. Je gevoelens van wanhoop, van twijfel, van cynisme zitten ervoor.

Doen

Ga eens voor de spiegel staan.
Zie jezelf eens dat gebaar maken waarmee je zichtbaar maakt ‘Ik zit in m’n hoofd.’
Kijk in de spiegel.
Zie jezelf.
Hoe voelt het om dat te doen?
Hoe voelt het om dat te zien?

Ga vervolgens voor de spiegel zitten.
Strek je been uit.
Buig je over je been.
Pak je voet eens vast. Als het je lukt: pak je voet eens liefdevol vast.
Kijk in de spiegel.
Zie jezelf.
Wat zie je nu?
Wat ervaar je nu?

Lezen

Deze website: Gevoel en verstand
Deb Dana: De polyvagaaltheorie in therapie
Gabor Maté: Wanneer je lichaam nee zegt
Peter A. Levine: De stem van je lichaam
Michel Le Van Quyen: Wat stilte met je hersenen doet
David Emerson en Elizabeth Hopper: Traumaverwerking door yoga (niet meer in de boekhandel verkrijgbaar)

Kijken

Rouw kent geen tijd: Ruptuur

Daar plukken wij de vruchten van

Gepubliceerd op woensdag

Stephanie schreef recht uit haar hart tijdens de (schrijf)retraite De weg van liefde in Codiponte, 2023.
Ze deelt haar gedachten en gevoelens graag op deze plek met je.

Daar plukken wij de vruchten van.
Als individu, met een gemeenschappelijke levenservaring, komen.
Als een grote (zeer) hechte vriendenkring gaan, denk wel meer.
Samen, en toch ieder alleen, haar of zijn weg van liefde aangaan.
Samen, raakvlakken, overeenkomsten.
Elkaar begrijpen wat er achter de traan verscholen gaat.
Geen schaamte hebben voor tranen, iedereen begrijpt ze door en door.
Een traan, op welke wijze dan ook, helpt een ander weer om verder te komen en gaan.
We plukken allemaal vruchten, soms groot, soms klein, maar zo waardevol.

Daar plukken wij de vruchten van.
Delen van onomkeerbare levenservaringen.
Hoe we door zijn gegaan op een leeftijd dat we onze ouder(s) nog zo hard nodig hadden.
De strubbelingen van het leven en onze overleefkracht.
De (nog steeds) aanwezige boosheid met elkaar delen.
Luisterende oren, eerst zo vreemd, later zo waardevol.
De stiltes, zo waardevol.
Aandacht voor iets wat de wereld nauwelijks/niet voor ons (wil hebben) heeft.
Wij hebben het elkaar cadeau gedaan.
We plukken allemaal vruchten, soms groot, soms klein, maar zo waardevol.

Daar plukken wij de vruchten van.
De liefde en warmte die wij elkaar schonken.
Knuffels in overvloed, die we zo hard nodig hebben.
Knuffels van verbondenheid, van groei en kracht.
Ze waren er deze weg van liefde in overvloed.
Een aanraking, een hand op een knie, even elkaars hand vasthouden.
Geen kou voelen, maar voelen stromen wat verbondenheid met je doet.
We plukken allemaal vruchten, soms groot, soms klein, maar zo waardevol.

Daar plukken wij de vruchten van.
Loslaten van het steeds maar zorgen voor anderen.
Echt verzorgd worden en echt niets mogen.
Ja, met jezelf bezig zijn.
Je eigen weg naar liefde en gelijkgestemden toelaten op je weg.
Tijdig je individuele weg weer bewandelen, en toch zo verbonden voelen.
We plukken allemaal vruchten, soms groot, soms klein, maar zo waardevol.

Daar plukken wij de vruchten van.
De liefde van het huis en Codiponte.
Ieder zijn eigen stekkie en toch zo verbonden.
De aanwezige begeleiding, altijd liefdevol afgestemd.
De liefdevolle maaltijden van Davide en Maartje.
Alles uit handen geven en ons laten verrassen door liefdevolle eenvoud.
Het lijkt zo gewoon, maar wat is ‘gewoon’ voor de buitenwereld die ons niet (wil) begrijpen?
We plukken allemaal vruchten, soms groot, soms klein, maar zo waardevol.

Stephanie 16 oktober 2023