Tatjana Almuli: Ik zal je nooit meer

 

Tatjana Almuli: Ik zal je nooit meer

Als Tatjana zestien is overlijdt haar moeder. Aan rouwen komt ze niet toe, ze gaat het verdriet jarenlang uit de weg. Wanneer ze het niet meer kan ontlopen, groeit ook de behoefte haar moeder opnieuw te leren kennen.

Tatjana’s moeder

Wie was ze voordat ze Tatjana’s moeder was? Hoe zag haar vrijgevochten bestaan eruit op het Amerikaanse eiland waar ze op haar 21ste naartoe trok? En waarom heeft ze eigenlijk zo jong alles in Nederland achter zich gelaten? Het antwoord op die laatste vraag stelt het leven van Tatjana’s moeder in een heel ander daglicht.

Zoektocht

Ik zal je nooit meer is een roman over uitgestelde rouw, oude familiegeheimen, en een dochter die de moeder die ze te vroeg verloor toch nog een beetje terugvindt.

‘Kun je de eenzaamheid van je ouders erven? In dit moedige, kwetsbare boek brengt een dochter haar jonggestorven moeder weer tot leven, met knetterende confrontaties tot gevolg. Hoopvol en schitterend.’ – Helena Hoogenkamp

‘Een persoonlijke geschiedenis over rouw, en over hoe de trauma’s van onze ouders soms van lichaam op lichaam worden doorgegeven. Ik zal je nooit meer is eerlijk op een buitengewoon troostende manier.’ – Hanna Bervoets

Rainer Maria Rilke

Wellicht zijn alle draken in ons leven
Uiteindelijk prinsessen
Die er in angst en beven slechts naar haken
Ons eenmaal dapper en schoon te zien ontwaken

Wellicht is alles wat er aan verschrikking leeft
In diepste wezen wel niets anders dan iets
Wat onze liefde nodig heeft

Rainer Maria Rilke
1875-1926

Bestellen

Tatjana Almuli
Ik zal je nooit meer 

 

Wat ben ik blij dat ik Verlaat Verdriet gevonden heb

‘Ik wist niet van het bestaan van Verlaat Verdriet.’
‘Ik heb je website Verlaat Verdriet en verlate rouw gelezen. Er ging een wereld voor me open.’
‘Wat ben ik blij dat ik Verlaat Verdriet gevonden heb.’
‘Verlaat Verdriet gaat helemaal over mij.’
‘Wat een opluchting dat ik je gevonden heb.’

Regelmatig gebeurt het me. Verlaat Verdriet-ers die contact met me opnemen. Hetzij per telefoon (06- 63 76 58 43) of per mail 

Verlaat Verdriet

Verlaat Verdriet-ers. Volwassenen die in hun jeugd een ouder – of beide ouders – hebben verloren door overlijden.
‘Ik worstel al zo lang.’
‘Al zoveel therapieën heb ik gevolgd. En nu begrijp ik pas echt wat er met me aan de hand is. Wat het verlies van mijn ouder(s) in mijn volwassen leven nog betekent. Wat er is gebeurd toen mijn vader / mijn moeder overleed. En wat de gevolgen zijn geweest voor mijn verdere jeugd. Voor wie ik ben. Voor wat ik doe. En voor hoe ik leef. Wat ik mis in mijn leven. Waar ik naar verlang in mijn leven.’

Rouw kent geen tijd

Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden?
Speciaal voor Verlaat Verdriet-ers heeft Titia Liese de video’s Rouw kent geen tijd ontwikkeld. Zo kun je thuis, in je eigen tijd, kennis nemen van de theorie die Titia in haar jarenlange ervaring met Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers heeft ontwikkeld. De 13 modules geven je herkenning, erkenning, inzicht en begrip die je nodig hebt om verder te kunnen.

Ken je iemand voor wie informatie over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn een wereld van erkenning en begrip kan openen? Geef dan de link door 

Modules

Introductie

  1. Lineaire tijd Circulaire tijd
  2. Recent verlies
  3. Jong ouderverlies
  4. Ontwikkelingsdiscrepantie 
  5. Mijnenveld 
  6. De lege plek: ouders De lege plek: kinderen
  7. Verbinding verbroken: onvoorwaardelijke liefde  Verbinding verbroken: muurtje Verbinding verbroken: loyaliteit Verbinding verbroken: bestaansrecht
  8. Hechtingscyclus
  9. Innerlijk besluit
  10. BOS-Patronen
  11. Ruptuur 
  12. Verbinden
  13. Alternerend proces

Lees meer

Boeken van Titia Liese

Doen

Basisworkshop Verlaat Verdriet
Basisworkshop Dubbel Ouderverlies

 

Kan ik mijn vader eigenlijk wel missen?

Missen

Al in mijn jeugd heb ik het van dichtbij gekend. Je vader verliezen als je nog in de buik van je moeder zit. Geen vader. Ach. Nooit gehad. Ach. Niet gekend. Ach. Er zijn zoveel mensen zonder vader. Ach. Nee. Nooit gemist.

Sinds mijn Verlaat Verdriet-werk weet ik beter. Veel beter. Ze komen naar mijn workshop. De Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. Verlaat Verdriet-ers die de clichés en de dooddoeners maar al te goed kennen. ‘Ach, jij was zo jong.’  ‘Je hebt je vader niet eens gekend. Dan kun je hem ook niet missen ‘Gelukkig heb je geen herinneringen aan je vader.’
Ik ken de vragen die deze Verlaat Verdriet-ers stellen als ze informatie opvragen over de workshop Verlaat Verdriet: ‘Als de workshop bestaat uit het delen van herinneringen, dan kom ik niet.’ Ik begrijp het argument. Maar zo werkt het niet in de Verlaat Verdriet-workshop.

Kenmerken

Ondertussen worstelen veel van deze Verlaat Verdriet-ers met de veel voorkomende kenmerken bij Verlaat Verdriet , naast extra thema’s zoals:

  • Pijnlijk getroffen worden door de clichés en de dooddoeners die andere mensen uiten;
  • Het eigen verlies bagatelliseren door middel van dezelfde clichés en dooddoeners;
  • Een altijd aanwezig gevoel van ‘Er klopt iets niet bij me. Maar wat?’
  • Gehinderd worden door schijnbaar onverklaarbare angsten en depressies, in een leven dat verder eigenlijk succesvol is;

Wat is missen eigenlijk?

Wat is eigenlijk de inhoud van het woord ‘missen’? Bijvoorbeeld: stel er is een been bij je geamputeerd. Dan mis je een been. Maar mis je dat been ook echt? En mis je je been als je een goeie prothese hebt gekregen? Mis je je been niet als je hebt besloten er geen last van te hebben dat je dat been niet meer hebt?
Als je je vader niet hebt gekend, mis je dan je vader? Mist er een aanwezigheid in je leven die er wel had moeten zijn? Ontbreekt er iemand voor je gevoel? Mis je jouw vader? Of mis je een vader? Heb je je vader gemist? Of heb je een vader gemist?
Als je angst- en paniekaanvallen kent, of als je gevoelig bent voor burn out en/of depressie: mis je dan de vader die je niet hebt gekend? Mis je de aanwezigheid van je vader als je zelf niet het gevoel hebt dat je je vader mist? Ontbreekt er een wezenlijk stuk (informatie) in je leven als de man met wie jij genetisch materiaal deelt nooit in je leven aanwezig is geweest?

Zelfonderzoek

Kortom: een bijzonder ’terrein voor onderzoek’ voor Verlaat Verdriet-ers die hun vader verloren voor hun geboorte. Voor vragen, zoals:

  • Word je pijnlijk geraakt door de genoemde clichés en dooddoeners?
  • Heb je over jezelf altijd gezegd: ik heb hem niet gekend, dus ik mis hem niet?
  • Heb je altijd gedacht: er zijn zoveel mensen zonder vader?
  • Is jouw zelfvertrouwen werkelijk zelfvertrouwen? Of heb je geleerd jezelf groot en sterk te maken?
  • Ben jij overgevoelig voor stress? Voor depressie?
  • Is er een ingewikkelde relatie ontstaan tussen jou en je moeder?
  • Heb je problemen die je in je leven ervaart nooit gerelateerd aan het vroege verlies van je vader?

Hoe een oud verlangen vorm kan gaan krijgen

December 1997. Een natte, koude, sombere dag in Nunspeet. Defensie gaat de Winkelmann-kazerne sluiten. Ook de drie militaire tehuizen gaan dicht.

Verdriet

Geen idee waarom, maar op deze koude, natte, winderige dag drijft iets me naar Vierhouten, naar een van deze militaire tehuizen. Ik ken dat tehuis van binnen. Ben er ooit eens in geweest. Als ik om het gebouw heen loop zie ik niets dan de troosteloosheid van een leeg gebouw op een sombere dag. Ik zoek een enigszins beschutte, droge plek waar ik kan zitten. En dan begin ik te huilen. Te huilen. Te huilen. De ogen uit mijn hoofd. Verdriet. Waarom? Ik weet het niet. Behalve een vaag vermoeden van een verlangen. Maar waarnaar?

Onderdak

Mijn Verlaat Verdriet-werk bestaat nog niet. Zelf zit ik midden in mijn eigen proces. Heb geen werk. Zie geen toekomst. Behalve een vaag verlangen naar een onderdak waar ik met mensen kan werken die, net als ik, jong hun ouder(s) hebben verloren. Die hun levensverhaal willen onderzoeken.
Ik besef op dat moment dat ik geen schijn van kans heb. Midden in een burn-out. (Rand)depressief. Alcohol-afhankelijk. Een proces waar geen einde aan lijkt te komen. Geen inkomen uit werk. Geen financiële middelen voor wat dan ook. De term Verlaat Verdriet bestaat nog niet eens. Laat staan mijn Verlaat Verdriet-werk.

Koopcontract

December 2021. Donderdagavond heeft Maartje me van vliegveld Pisa opgehaald. De volgende dag, een natte, koude, sombere, winderige dag, werken we een hele reeks noodzakelijke handelingen af, die Maartje tot in de kleinste puntjes heeft voorbereid.
In de avond van die vrijdag tekenen we het voorlopige koopcontract van de panden op de rocca van Codiponte. Voor een van deze panden teken ik. Vanaf dat moment ben ik – bij voorlopig koopcontract –  eigenaar van een pand in Codiponte.

Verlangen

Pas als ik weer terug ben in Nunspeet dringt de connectie tot me door. Een oud verlangen kan, al is het vijfentwintig jaar later, vorm gaan krijgen. Een plek waar Verlaat Verdriet-ers, en andere volwassenen die hun levensverhaal willen onderzoeken – of vorm willen geven –  een veilig onderdak kunnen vinden.

Avonturen

Ben je benieuwd naar mijn – en onze – avonturen op de Rocca van Codiponte? Wil je weten hoe deze plek langzaam maar zeker vorm krijgt? Wil je zien hoe hier een plek wordt gemaakt die ook jou een veilige onderkomen kan gaan bieden?
Lees dan mee op www.roccadicodiponte.blogspot.com

Je bent van harte welkom. Nu. En later.

Samen leren van de overeenkomsten en de verschillen

Workshop Verlaat Verdriet. Januari 2022. Van de oorspronkelijk maximaal vier deelnemers haakten twee voorafgaand aan de workshop door verschillende oorzaken af.
Twee deelnemers aan deze workshop dus. Twee vrouwen. Beiden tweede helft veertig. Beiden verloren hun moeder. De ene deelneemster verloor op haar negentiende haar moeder, plotseling en onverwacht. De andere deelneemster verloor voor haar derde jaar haar moeder door ziekte.

Spannend

Dan is het voor mij wel even spannend. Twee deelneemsters die op zeer uiteenlopende leeftijden hun moeder verloren. De ene dochter-zonder-moeder zonder talige herinneringen aan de moeder die ze maar zo kort heeft meegemaakt. De andere dochter-zonder-moeder die als adolescent haar moeder verloor. ‘Ik heb mijn moeder toch negentien jaar gehad’ zoals deze deelneemster het zelf zei.

Overeenkomsten en verschillen

‘Gaat het lukken?’ vroeg ik me af toen duidelijk was dat twee Verlaat Verdriet-ers zich hadden teruggetrokken van de workshop. ‘Gaat het lukken om in deze workshop zij aan zij op te trekken? Te leren van de overeenkomsten? Maar ook van de verschillen?
Op donderdagavond starten we. Twee deelneemsters. En ik. Drie vrouwen. Alle drie verloren we jong onze moeder. Drie vrouwen die elkaar tot donderdagavond niet kenden. Elkaar nooit eerder ontmoetten.

Samen

Twee-en-halve dag samen. Vertellen. Luisteren. Delen. Zoeken naar woorden voor ervaringen. Voor gevoelens. Vinden. Onderzoeken. Theorie en praktijk. Samen aan het werk in de veiligheid van de workshop Verlaat Verdriet. Zij aan zij. Weer een bijzondere ervaring rijker!

De magie van Codiponte

Codiponte. Codiponte? Nooit van gehoord. Codiponte dus. In de Lunigiana. Noord West Toscane. Onontdekt door het massatoerisme. Ruig gebied tussen de Apennijnen en de Apuaanse Alpen. Dertig kilometer van de Golfo dei Poeti – de golf van de dichters. Iets meer dan honderd kilometer ten noorden van Pisa.

La Concia

In 2017 kwam ik in Codiponte terecht. B & B La Concia. Op het web gevonden door vriendin Jolanda. Een B & B van een Nederlands/Italiaans stel? Nederlands? Wil ik in Italië naar een B & B van een Nederlandse?

Voorjaar

Het is mei. Natuurlijk hebben we deze maand uitgekozen. Voorjaar. Lente in Italië. Renaissance in mei. Als we aankomen in Codiponte regent het. Al dagen. Het is koud. Guur. Nat. ‘Zo erg hebben we het hier nog nooit meegemaakt in het voorjaar.’
De ontvangst van Davide is hartverwarmend. Vanaf het allereerste moment voel ik me thuis. Maar. Bij alles wat we deze dagen ondernemen: regen. Regen. Nog meer regen. En nog meer koude wind. Van het dorp Codiponte zien we maar weinig. Zelfs de pieve – de romaanse kerk met de mysteries – is gesloten. Nee. Onder de indruk van het dorp Codiponte ben ik niet bepaald. Of het moet al van de regen zijn.

Magisch

Maar. De plek is magisch. Dat voel ik wel. ‘Er gebeurde echt iets met je’ zei Jolanda een paar weken geleden tegen me. ‘Ik weet niet wat. Maar het gebeurde wel.’
Er gebeurde echt iets met me. Iets wat ik zelf niet precies in woorden kan vatten. Maar gevolgen heeft het wel. Er gebeurde niet alleen iets met me. Er is inmiddels van alles gebeurd. En er gaat nog veel meer gebeuren.
Nieuwsgierig? Volg me dan op www.roccadicodiponte.blogspot.com 

Misschien ben ik het wel…

We zitten samen op het terras van Villa le Muse in Codiponte. De deelnemers voor de schrijf-retreat De weg van liefde zijn aangekomen. Oktober 2021, de temperatuur buiten is heerlijk. Maartje Schonefeld, onze gastvrouw, vertelt over ‘het gele huis’: Villa le Muse. Hier wonen en werken we deze week. Maartje vertelt over haar leven met man en dochter in Codiponte. Over La Concia . De middeleeuwse ruïne die ze eigenhandig hebben gerestaureerd, nu B & B. Ze vertelt over Villa le Muse. Opnieuw een project dat ze zelf hebben gerestaureerd. Dat ze klaar hebben gemaakt om groepen, zoals de onze, te ontvangen.

Rocca di Codiponte

Ik ken het verhaal. Totdat Maartje vertelt over het nieuwe project waar zij en haar man Davide met een paar mensen aan werken. Op de Rocca di Codiponte. Aan de voet van de ruïne van wat ooit een groot, middeleeuws kasteel is geweest. ‘Binnenkort start de restauratie van de ruïne. Een project van de overheid’. Ze vertelt over het samenwerkingsproject met vrienden om de verlaten huizen in het dorp te kopen. Ze te restaureren. Een nieuw leven te geven. ‘De huizen te redden’ zoals Maartje het uitdrukt. ‘We zoeken nog iemand die mee wil doen in ons project’ hoor ik Maartje zeggen.

Misschien ben ik het wel

‘Misschien ben ik het wel’ hoor ik mezelf zeggen. Ik zie de verbazing op het gezicht van Maartje. En op de gezichten van de anderen. Maar vooral voel ik de verbazing in mezelf. Ben ik het echt die dit zegt? ‘Eerst deze week de rust, de stilte en de aandacht voor De weg van liefde. Daarna kom ik erop terug.’

Lees en leef mee

Ben je benieuwd naar onze avonturen op de Rocca di Codiponte? Lees, en leef mee. En als het zover is dat we gasten kunnen gaan ontvangen: van harte welkom!
Rocca di Codiponte 

Henry Darger: outsiderkunst voor insiders

Henry Darger. Een paar weken geleden las ik voor het eerst van mijn leven zijn naam. Schilder. Schrijver. Autodidact. Outsider. Verlaat Verdriet-er. Inmiddels wereldberoemd.
Leefde van 1892-1973. Verloor op zijn vierde zijn moeder. Werd in een berucht tehuis geplaatst. Verloor op zijn zestiende ook zijn ziekelijke vader. De vader die nooit voor hem had kunnen zorgen. Die hij nauwelijks kende.

Henry Darger

Henry Darger, zijn volwassen leven lang werkzaam als congierge, leidde een zeer geïsoleerd bestaan. Hij bracht het grootste deel van zijn leven alleen door. Leerde zichzelf tekenen en schrijven. Om gevoelens en demonen naar buiten te kunnen laten gaan.

Zijn kunst, dat bestaat uit een combinatie van tekeningen, gemengde technieken en schrijfwerk, is door niemand ooit gezien. Totdat zijn huisbaas – tevens kunstenaar – na het overlijden van Darger zijn enorme oeuvre ontdekte. Dit werk is nooit gemaakt om iets te bewijzen. Iemand te overtuigen. Of te behagen. Of om er geld mee te maken. Een authentieke weergave van de binnenwereld van een man die in z’n jeugd zwaar heeft geleden onder een stapeling van onomkeerbare rupturen. Van een stapeling van trauma’s.

Daar kan ik op een heel bijzondere manier van leren, realiseerde ik me toen ik me enigszins verdiepte in de persoon die Darger is geweest.
Ik heb het boek besteld. Vanochtend heb ik het opgehaald bij de boekhandel.
Alleen het boek zelf is al loodzwaar.
Nu de inhoud nog.

Lees meer

https://www.museum.nl/nl/museum-van-de-geest–outsider-art/pronkstuk/henry-darger

https://www.artspace.com/magazine/art_101/book_report/the-mysterious-story-of-outsider-artist-henry-darger-the-vivian-girls-of-the-realms-of-the-55476

Klaus Biesenbach: Henry Darger
ISBN: 978-3-7913-4919-0

 

Uitverkocht: Teruggaan, om verder te kunnen

Teruggaan, om verder te kunnen‘ is bij ons helemaal uitverkocht. Heb jij nog dozen liggen?’ Ik word gebeld door de uitgeverij. ‘Nee – dat heb ik niet’ antwoord ik naar waarheid. Ik wist dat het er aan zat te komen. Dat het allerlaatste exemplaar ook verkocht zou zijn.

Teruggaan, om verder te kunnen

Teruggaan, om verder te kunnen, is een boek van bescheiden formaat. Bedoeld om kennis te maken met de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Voor volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Of om weg te geven aan iemand van wie je weet: die kan dit boekje goed gebruiken.

Toegankelijk en helder geschreven

Een boekje om altijd bij de hand te hebben. Op je nachtkastje. Of om gemakkelijk in je zak te steken. Of in je tas. Laagdrempelig. Voor Verlaat Verdriet-ers. Om zelf te lezen. In je eigen tempo. Om je te realiseren: dit gaat over mij. Dit gaat echt over mij. Te onderzoeken – wat betekent dat voor mij? Moet ik er iets mee? Kan ik er iets mee? Wat kan ik doen? Hoe?

Kennismaking

Voor deze Verlaat Verdriet-ers heb ik dit boekje geschreven. Op een simpele, toegankelijke manier. Een kennismaking. Met herkenbare citaten van mede-Verlaat Verdriet-ers. Over hun ervaringen. Met hun verlaat verdriet. En met hun verlate rouwproces.

Herziene uitgave

Nu Teruggaan, om verder te kunnen is uitverkocht is het tijd voor een up-date. Tijd voor een herziene uitgave. Het is tijd voor schrijftijd. Voor mij. En dat ga ik doen de komende twee weken. In m’n eentje. Op m’n plek. Op Terschelling.

Bureau Funale is gesloten

Bureau Funale is daarom gesloten. Vanaf maandag 27 december tot en met 9 januari 2022.

Verlaat Verdriet-er: wie ben je?

Verlaat Verdriet-er: wie ben je?

Verloor je jong je ouder(s) door de dood?
Ben je dan een Verlaat Verdriet-er?
Wat is dat eigenlijk: een Verlaat Verdriet-er?
Zoveel vragen. Waar is het antwoord?

Aanpassen

Je verloor jong je ouder(s). Door overlijden. Je leven veranderde.
Jij veranderde. In een klap kind-af. Je leerde je aan te passen. Wilde je overgebleven ouder niet tot last zijn. Die had het al moeilijk genoeg. Je ging zorgen voor je overgebleven ouder. Als die maar niet dood zou gaan.

Van leven naar overleven

Je gaf jezelf weg. Raakte steeds verder van je oorspronkelijke ‘ik’ verwijderd. Leven werd overleven. Je systeem op ‘alert’. Altijd waakzaam. Er kan nog een klap komen. Daarop moet je voorbereid zijn. Altijd alles onder controle houden. 

Van overleven naar leven

De toegang naar jezelf afgesloten. En de sleutel weggegooid?
Je leven verdween in de loop van vele jaren onder een grauwsluier. Echt genieten kan je niet meer.
Waarom ben je zoals je bent? Waarom doe je zoals je doet?
Ben je een ‘Verlaat Verdriet-er’?
Is het tijd dat te onderzoeken?
Te onderkennen?
Is het tijd dat te erkennen?
Voor jezelf?
En voor de mensen die je liefhebt?

Doen

Lees de Verlaat Verdriet-site
Neem kennis van de Verlaat Verdriet-theorie die Titia Liese heeft ontwikkeld Rouw kent geen tijd
Lees boeken van Titia Liese;
Kom de basisworkshop Verlaat Verdriet doen.

Welkom

Verlaat Verdriet-er: een nieuw jaar ligt voor je open – je bent van harte welkom!