Droom van mijn vader

Vannacht droomde ik van mijn vader.
Ik droom niet zo heel vaak van mijn vader, maar vannacht dus wel. Voor zover ik me herinner zag ik hem niet. Horen deed ik hem des te beter.
‘Ik heb altijd wel geweten dat je maar een heel klein middelmaatje was’ zegt hij tegen me. ‘Een heel klein middelmaatje?’ vraag ik hem. ‘Ja, bij de hele kleine middelmaatjes bungelde jij ergens onderaan’, zegt hij gedecideerd tegen me.

‘Als mammie niet was doodgegaan, zou ik dan ook een heel klein middelmaatje zijn geweest?’ piep ik verschrikkelijk ongemakkelijk terug.
‘Ja’, zeg hij, even gedecideerd. ‘Als mammie niet was doodgegaan zou je ook ergens onderaan de hele kleine middelmaatjes bungelen’.

Ongemakkelijk word ik wakker.
Wat een confrontatie met mijn vader die altijd alles wist!
Tot ik bij m’n positieven kom.
Wat een dijk van een hardnekkige zelf ondermijnende overtuiging heb ik hier te pakken. Wat een schaduwpatroon!

Uren later. Ik kijk naar buiten.
Inmiddels schijnt de zon volop.
Wat doe je op een zonnige herfstdag op Terschelling?
Cranberries plukken, natuurlijk.
Dat ga ik lekker doen.
En dan, al cranberry-plukkend in de stilte van de Koegelwiek, ga ik nog eens stevig mediteren op deze hele hardnekkige zelf ondermijnende overtuiging.
Want ja: als ik goed nadenk ken ik deze zelf ondermijnende overtuiging al zo verschrikkelijk lang!
Wat goed om die nu in volle omvang te voelen (ook al was dat vannacht nou niet meteen verschrikkelijk fijn).
Hier moet ik iets mee.
Hier kan ik iets mee.
Tijd voor verandering! 

 

Monuta Charity Fund

Anderhalf jaar geleden staken we, vier enthousiaste vrouwen, de koppen bij elkaar. ‘Er moet een Verlaat Verdriet-symposium komen, en we gaan een thematische glossy uitbrengen’, besloten we.

We zijn aan het werk gegaan.
Maar: eigenlijk nemen we een onverantwoord financieel risico, zijn we ons bewust. Hoe krijgen we in ’s hemelsnaam onze initiatieven gefinancierd?

Vrijwilligers

Voor een heel belangrijk deel wordt ZEER gefinancierd door al het onbetaalde werk dat wordt verzet. Vrijwilligers werk dus. Door mensen die het allemaal belangrijk vinden Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers een goede en zichtbare plek te geven. Onbetaald werk, van alle mensen die op hun manier een bijdrage leveren aan ZEER. Niet alleen de mensen die het voorbereidende werk voor het symposium en de glossy verzetten. Ook de workshopleiders werken allemaal van harte, onbetaald, mee.

Deelnameprijs

Voor een ander belangrijk deel (substantieel: onder meer de locatie zal betaald moeten worden!) zal de financiering moeten komen uit de deelname prijs. Zoveel is wel duidelijk.
Om het rond te krijgen, moeten we een deelnemersprijs op € 90,- vaststellen.
‘Geen geld voor zo’n uniek en bijzonder symposium’, vinden sommige mensen. En dat is waar. In aanmerking genomen wat we die dag te bieden hebben is € 90,- geen geld.
Toch zijn we ons er zeer van bewust dat voor heel veel mensen een deelnameprijs van € 90,- een grote, en voor sommige Verlaat Verdriet-ers onneembare, hobbel betekent.

We gaan op zoek naar een sponsor en dienen onder meer een aanvraag voor sponsoring in bij het Monuta Charity Fund. Zodat we de prijs voor deelname kunnen verlagen van € 90,- naar € 75,-

Prijsverlaging

Vorige week hebben we het prachtige bericht gekregen dat het  Monuta Charity Fund ons het gevraagde bedrag heeft toegekend.
We kunnen de prijs voor deelname verlagen van € 90,- naar € 75,-.

Monuta Charity Fund

Wij zijn er heel erg blij mee. Naar we hopen jullie ook.
Met dank aan het Monuta Charity Fund!
(Als dat geen foto wordt met Anita Witsier!)

Geroerd door liefde

Stralende liefde

‘Dit is mijn papa’.
Met een stralend gezicht wijst het jongetje (drie-en-half jaar) naar zijn papa.

Gisteren was ik getuige van de liefde tussen een zoontje en zijn vader. Een vader en zijn zoontje die elkaar ruim een jaar niet hebben gezien en gesproken.
En werd intens geroerd door liefde.
Door loyaliteit. 

Wat vooraf ging

Vader

Vader van het jongetje leeft sinds een jaar of twee in een wereld van psychoses, ongeremde woede en aanvallen van gewelddadigheid. Tijdens de zwangerschap vastbesloten een goede vader te zijn, maar niet bij machte dat te doen wat nodig is om daadwerkelijk een verantwoordelijke opvoeder te zijn.

Moeder

Moeder van het jongetje, Verlaat Verdriet-ster, weet uit ervaring maar al te goed hoe belangrijk een papa in het leven van een kind is. Toch heeft ze moeten besluiten dat de vader, gezien zijn onvoorspelbare gedrag, geen contact kan hebben met zijn zoontje. In ieder geval niet zolang de vader niets verandert in zijn gedrag.

Jongetje

Jongetje mist zijn papa.
‘Papa wil mij niet meer zien’ zei het jongetje kortgeleden tegen zijn moeder.
‘Papa is ziek’ zei de moeder tegen het jongetje. ‘Papa moet eerst beter worden’.
De moeder van het jongetje heeft een nieuwe relatie. Het jongetje heeft een nieuw soort van papa. Een papa op wie hij zeer is gesteld. Een papa die wel opvoedingsverantwoordelijkheid op zich neemt.
Maar zijn echte papa: dat is zijn echte papa.

Samen bouwen

Gisteren troffen het jongetje en zijn echte papa elkaar, niet gepland, bij de opa van het jongetje.
Ik trof ze daar.
Samen waren ze een toren aan het bouwen.
Beiden straalden van intens geluk.
Samen bouwen!
‘Dit is mijn papa’ zegt het jongetje en wijst trots naar zijn vader.

De Verlaat Verdriet-er in mij

De Verlaat Verdriet-er in mij ziet een heleboel:

  • Een jongetje van drie-en-half dat zijn vader heel erg mist. Ook al doet hij het in het dagelijks leven nog zo goed – intelligent, wijs, geestig en vrolijk als hij met z’n drie-en-half jaar is.
  • Een papa die wel de kans heeft zijn zoontje op te zien groeien, maar die kans voorbij laat gaan.
  • Een mama die laveert tussen weten hoe belangrijk papa’s zijn in een kinderleven. Die haar kind zijn papa gunt, maar niet de papa zoals die zich nu manifesteert. Een moeder die voortdurend zoekt tussen eerlijkheid – ze weet uit eigen ervaring maar al te goed dat eerlijkheid voor een kind belangrijk is. Tussen de informatie die een kind aankan over de werkelijkheid. Tussen de informatie die een kind meeneemt naar buiten. Naar de kinderopvang. Naar z’n vriendjes en vriendinnetjes, enzovoort.
  • De kracht van familiebanden. Die vanzelfsprekende kracht doet zich gelden. Wat wij – volwassenen – ook van elkaar vinden: die kracht eist zijn eigen bestaansrecht op.

Papa is papa

‘Heb je de confrontatie overleefd?’ Ik stuur de Verlaat Verdriet-mama een berichtje als ze het jongetje heeft opgehaald bij z’n opa. De moeder, die – zoals zoveel Verlaat Verdriet-ers – een zeer stress-gevoelig lijf heeft. ‘Het weerzien is voor het jongetje bijzonder. Papa is papa, wat wij ook van hem vinden’,  bericht de moeder van het jongetje me terug. 

Missen

Wat kun je als heel jong jongetje je papa intens missen!
En wat doet dat missen, ook als je een heel klein jongetje bent, vreselijk veel met je.

Symposium ZEER

Verlaat Verdriet-symposium ZEER

VOOR WIE

  • Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden?
  • Vraag je je regelmatig af waarom je bent zoals je bent en doet zoals je doet?
  • Wil je meer weten over de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder?

Symposium ZEER is op 13 mei 2017 voor jou de plaats om te zijn!

  • Ben je op zoek naar herkenning bij ervaringsgenoten?
  • Verlang je naar erkenning van de invloed van het vroege verlies van je ouder(s) op jou en op je leven?
  • Wil je gebruik maken van de mogelijkheid te delen met ervaringsgenoten?

Symposium ZEER biedt je alle gelegenheid ervaringsgenoten te ontmoeten!

  • Wil je nieuwe stappen zetten in jouw verlate rouwproces?
  • Ben je er benieuwd naar hoe mede-Verlaat Verdriet-ers hun veranderkracht hebben ingezet?
  • Wil je van dichtbij meemaken wat veranderkracht je mede-Verlaat Verdriet-ers heeft gebracht?

Symposium ZEER helpt je verder in je proces!

Lees meer

Lees meer over symposium ZEER

Verlaat Verdriet en pastorale zorg

Oproep onderzoek naar pastorale zorg aan volwassenen met jong ouderverlies (Verlaat Verdriet)

Gisteren ontving ik bericht van Henrike Dankers, in verband met haar onderzoek naar Verlaat Verdriet en pastorale zorg.

Student opleiding Godsdienst Pastoraal Werk

Henrike Dankers (1977) is deeltijd-student aan de opleiding Godsdienst Pastoraal Werk aan de Christelijke Hogeschool in Ede. In het kader van haar afstudeerproject doet zij namens Pastoraal Diaconaal Centrum De Herberg (Oosterbeek) onderzoek naar ervaringen met en behoeften aan pastorale zorg van volwassenen met jong ouderverlies.
Het doel van het onderzoek is inzicht krijgen in welke pastorale zorg wordt geboden aan volwassenen met jong ouderverlies en hoe deze te verbeteren. 

Oproep aan Verlaat Verdriet-ers

Ik zou u willen vragen mee te doen aan het onderzoek pastorale zorg aan volwassenen met jong ouderverlies als u:

  • een ouder heeft verloren toen u tussen de 6 en 12 jaar oud was (basisschoolperiode);
  • nu ongeveer tussen de 30 en 50 jaar bent;
  • lid bent (geweest) van de Protestantse Kerk in Nederland.

Onderzoek

Het onderzoek zal plaatsvinden door middel van diepte-interviews.
Voorafgaand aan het interview krijgt u een globale vragenlijst toegestuurd zodat u zich kunt voorbereiden op het gesprek.

Reageren

Wanneer u interesse heeft in dit onderzoek of vragen hierover, kunt u mij een e-mail sturen: .
Ik zal vervolgens contact met u opnemen.
De gesprekken zullen naar verwachting eind oktober/begin november plaatsvinden.
Indien u deelneemt aan het onderzoek worden uw gegevens uiteraard vertrouwelijk en anoniem behandeld.

Van harte aanbevolen!
Henrike Dankers
Student Godsdienst Pastoraal Werk, Christelijke Hogeschool Ede

Nederlands Dagblad

Het initiatief van Henrike om dit onderzoek te gaan doen, is (mede) gebaseerd op een aantal artikelen rondom Verlaat Verdriet van Sophia Geuze, in de zaterdagbijlage van het Nederlands Dagblad enkele jaren geleden.

Artikelen Nederlands Dagblad

Ben je benieuwd naar deze artikelen  van Sophia Geuze?
Stuur een mail naar
Ik mail ze graag naar je toe.

ZEER en rouwmeter

Jazeker: ik ben me ervan bewust dat ik weinig schrijf op het moment.
En dat terwijl er eigenlijk zoveel te vertellen is!

ZEER

Zoveel te vertellen over ZEER: het Verlaat Verdriet-symposium van 14 januari 2017.
Zoveel te vertellen over ZEER: de bij het symposium behorende glossy.
Zoveel te vertellen over ‘Gat in m’n ziel’: de bij het symposium en de glossy behorende schrijfwedstrijd.

Werken en schrijven

Het gaat me even niet goed af, dat schrijven.
Zo veel als er voor de zomervakantie opborrelde, zo weinig komt er nu.
En echt: dat is eigenlijk een beetje raar. Er gebeurt namelijk genoeg.

Organisatie ZEER

Zo zijn we hard aan het werk om de hele organisatie van ZEER rond te krijgen. En dat lukt zeer goed. (Alleen de financiële kant van de zaak, daar moet nog het een en ander aan gebeuren. We zijn dus nog hard op zoek naar sponsoren.)
De inhoud van de dag is zo goed als rond.
De redactie van de glossy interviewt en schrijft naar hartenlust.
Aan de vorm van de PR wordt hard gewerkt.
De schrijfwedstrijd staat in de steigers.
Kortom: we overleggen wat af.
En genieten daar ZEER van.

Verlaat Verdriet en bewustzijn

Eén van onze doelen met ZEER is Verlaat Verdriet uit de schaduw te halen. Want o ja: ik kom weer op zoveel plaatsen tegen hoe weinig kennis – en niet alleen kennis, maar ook bewustzijn – er is als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

Mary de Keijzer

Gisteren sprak ik Mary de Keijzer.
Mary is één van de kernleden van ons initiatief en zeer hard aan het werk met de redactie van de glossy (N.B: Mary is niet alleen degene die het plan opvatte een glossy uit te geven, Mary is ook degene die de titel ZEER aan ons werk heeft geven!).
Gisteren spraken Mary en ik elkaar om het dubbelinterview met Henk Schut en mij voor te bereiden.
Henk is als universitair hoofddocent verbonden aan de universiteit van Utrecht. Thema’s voor het interview zullen met name zijn: hoe komt het toch dat Verlaat Verdriet – of eigenlijk moet ik zeggen: dat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – zo niet lijkt te bestaan in de wereld van de wetenschap.

Rouwmeter

In haar research ter voorbereiding van dit gesprek kwam Mary de Rouwmeter tegen.
Gisteravond heb ik de Rouwmeter opgezocht. En ‘m meteen ook maar gemaakt.
Graag nodig ik jou, als Verlaat Verdriet-er, uit eens een kijkje te nemen op de site www.rouw.nl waarin deze Rouwmeter is opgenomen. En je mogelijk uitgenodigd te voelen ook eens de Rouwmeter in te vullen en in te sturen (je krijgt echt antwoord als je de meter ingevuld instuurt!).

Zelf heb ik geen spoortje Verlaat Verdriet kunnen ontdekken (nou vooruit: een kleintje dan).
Maar wie weet zie jij heel andere dingen.
Ik hoor het graag!

Colm Toibin: Nora

 

 

 

 

 

Colm Toibin: Nora
ISBN 9789044534573

Een half jaar geleden is Nora haar man verloren door kanker. Samen met haar twee nog thuiswonende zonen en haar twee uitwonende dochters moet ze haar leven opnieuw vorm gaan geven. 

Met vallen en opstaan zoekt ze haar nieuwe plek in het leven: als weduwe, als moeder, als alleenstaande vrouw van middelbare leeftijd in de bekrormpen Ierse samenleving van de jaren zestig van de vorige eeuw. 

Prachtig geschreven herkenbare thema’s voor Verlaat Verdriet-ers.
Titia Liese 

Bijzonderheden

Nora is gebaseerd op het leven van Toibin’s moeder.
Toibin zelf verloor dus jong zijn vader. 

Recensies

Käthy Matthijs in De Standaard

……………Dit is het boek waar hij jarenlang omheen cirkelde, het meest nabije, het meest autobiografische. In ‘Nora Webster’, zijn achtste roman, schrijft Colm Tóibín over wat er gebeurde na de dood van zijn vader. In het landelijke zuidoosten van Ierland bleef zijn moeder achter met vier kinderen. Dit is geen autobiografie en dat laat Toíbín toe om vanuit de moeder te schrijven, al blijft hij op enige afstand van haar en schrijft hij in de derde persoon……………

De Leestafel

Nadat haar man Maurice vrij onverwacht is overleden, moet de Ierse Nora Webster het alleen zien te redden. Ze heeft vier kinderen waarvan alleen haar zoons Donal en Conor, nog thuis wonen. De bewoners van haar straat, Henry Street, en haar buurtje, bedoelen het goed met hun bezoekjes en goedbedoelde adviezen maar Nora wil het liefst met rust gelaten worden. Ze hoort iedereen beleefd aan maar ondertussen dwalen haar gedachten steeds weg naar de kinderen, Maurice, andere bezoekers.
Onder de bezoekers zitten ook May Lacey die voor haar zoon Jack aast op Nora’s vakantiehuisje in Cush, een plaatsje aan de Ierse zeekust. Het huisje waar de familie een aantal zeer aangename zomers heeft doorgebracht. Nora besluit het aan Jack Lacey te verkopen. Ze vertelt het pas aan haar kinderen als de koop rond is. Het voelt als een opluchting, nu kan ze de auto houden en een paar andere spulletjes aanschaffen die hard nodig zijn…………………….
 http://www.leestafel.info/colm-toibin

 

Verlaat Verdriet en geen kinderen hebben

 

 

 

 

 

 

 

Eén van de, nog altijd sterk onderbelichte, gevolgen van jong ouderverlies is het feit dat een aanzienlijk aantal Verlaat Verdriet-ers het niet aandurft zelf moeder/vader te worden. 

Niet alleen leveren deze Verlaat Verdriet-ers een vaak jarenlange innerlijke strijd met zichzelf, ook het niet hebben van kinderen is en blijft voor veel van hen een pijnlijk en verdrietig gevolg van het vroege verlies van hun ouder.
Wat op het eerste gezicht een vrije keuze lijkt te zijn, ‘geen kind(eren)’, is in werkelijkheid geen vrije keuze, maar een keuze die is gebaseerd op een ervaring die geen keuze was. Op het vroege verlies van de eigen ouder(s).

Uit: Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 38/39

Geen kind(eren)

‘Jij hebt er bewust voor gekozen om geen kinderen te krijgen’.
Hoe vaak heb ik deze opmerking in mijn leven niet te horen gekregen.
En zeker: dat is niet geheel onwaar.
Ik ben van de generatie die de keuze had: wel of geen kinderen. Ondanks de maatschappelijke druk dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je moeder/vader wordt.
Dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je als volwassene kinderen krijgt.
Hoe vaak heb ik in mijn leven niet te horen gekregen dat het egoïstisch is om geen kinderen te krijgen.
En a
i – wat deed die opmerking pijn! 

Innerlijke strijd

Veel Verlaat Verdriet-ers leveren een jarenlange zware innerlijke strijd met zichzelf als ze de leeftijd hebben gekregen zelf moeder/vader te worden.

  • Ze vinden zichzelf niet goed genoeg om kinderen groot te brengen;
  • Ze zitten nog te veel met zichzelf in de knoop;
  • Ze voelen zich fysiek en mentaal niet in staat om kinderen groot te brengen;
  • Ze hebben niet de juiste partner ontmoet; 
  • Ze hebben te lang getwijfeld, en zijn inmiddels te oud geworden;
  • Ze durven de verantwoordelijkheden van het ouderschap niet aan;
  • Ze hebben gezien hoe je het niet moet doen, maar hoe je het wel doet….;
  • Ze willen voor geen prijs een kind aandoen wat ze zelf hebben meegemaakt: een ouder verliezen……

Gevolgen van jong ouderverlies

Zelf geen kinderen krijgen is één van de grote gevolgen van jong ouderverlies, die door de buitenwereld niet gezien, en maar zelden erkend wordt.
Terwijl het niet zelf voortbrengen van kinderen, en dus ook het niet krijgen van biologische kleinkinderen, voor veel Verlaat Verdriet-ers een gemis is dat voor veel verdriet heeft gezorgd.
Dat voor veel verdriet zorgt.
En dat voor veel verdriet blijft zorgen.
Verdriet dat zich steeds opnieuw aandient, en dat je maar moeilijk kunt delen met andere mensen.
Je hebt er toch zelf voor gekozen?
Nou dan!

Delen

Het niet hebben van kinderen als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s), het gemis van eigen kinderen, kan een groot en omvangrijk thema zijn in een verlaat rouwproces.
Realiseer je, als het verdriet om het gemis van kinderen en/of van kleinkinderen zich steeds weer als thema in je leven aandient, dat je ook in dit thema niet de enige bent. Duizenden Verlaat Verdriet-ers delen met jou het thema van zelf geen kinderen gekregen te hebben.
Er zijn dus wel degelijk mensen met wie je dit gemis en dit verdriet deelt.
Met wie je dit gemis en dit verdriet kunt delen!

Illustratie

Gustav Klimt
Baby

Verlaat Verdriet erkennen

Verlaat Verdriet

Enige tijd geleden nam een studente van een deeltijdopleiding voor maatschappelijk werk (HBO) contact met me op.
Ze wilde, met een medestudente, een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet. Over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn dus.
Deze studentes moesten hun plan – een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet – nog voorleggen aan de scriptiebegeleider. Na toestemming van de scriptiebegeleider wilden ze graag een gesprek met mij.

Teleurgestelde studente

Na verloop van tijd kreeg ik bericht van een teleurgestelde studente. Het plan was afgeschoten door de scriptiebegeleider.
‘Je kunt niet weten of klachten voortkomen uit jong ouderverlies’ was het commentaar van de scriptiebegeleidster.

Oorzaak en gevolg

Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ – hulpverleners en opleiders van hulpverleners – in de gaten krijgen dat volwassenen die jong een ouder hebben verloren weliswaar behoefte kunnen hebben aan hulp in verband met het vroege verlies van hun ouder(s), maar dat jong ouderverlies niet hoeft te betekenen dat Verlaat Verdriet-ers geen benul zouden hebben van oorzaak en gevolg?

Erkennen

Hoe lang zal het nog duren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn door ‘professionals’ serieus worden genomen?
Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ in de gaten krijgen dat klachten als gevolg van jong ouderverlies heus bestaan, ook al zijn de wetenschappelijke bewijzen daarvoor (nog) niet geleverd?
Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ ervaringsdeskundigheid van Verlaat Verdriet-ers erkennen als eersterangs deskundigheid?

Idee

Heb jij, als lezer van deze blog en mogelijk Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundige, enig idee waar dat aan zou kunnen liggen?